Βάσει του νόμου 5116/2024 και τη σχετική υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β’ 2810/05-06-2025), θεσπίζεται συγκεκριμένη υποχρέωση ασφάλισης για επιχειρήσεις οι οποίες πληρούν ορισμένα οικονομικά κριτήρια, με στόχο την κάλυψη ζημιών από φυσικές καταστροφές. Παρακάτω καταγράφεται το πλαίσιο εφαρμογής, οι εξαιρέσεις, οι υποχρεώσεις των ασφαλιστικών εταιρειών, αλλά και οι κυρώσεις στις επιχειρήσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Ποιες επιχειρήσεις υποχρεούνται να ασφαλιστούν
Η υποχρέωση ασφάλισης αφορά επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα άνω των 500.000 ευρώ, όπως αυτά προκύπτουν από το προηγούμενο φορολογικό έτος. Η ασφάλιση πρέπει να παρέχει κάλυψη για υλικές ζημιές που προκαλούνται από δασική πυρκαγιά, πλημμύρα και σεισμό.
Η επιχείρηση θα πρέπει να έχει ασφαλίσει τόσο τις κτιριακές εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, τιε πρώτες ύλες και τα εμπορεύματα, όσο και τα μέσα παραγωγής, τα προϊόντα σε απόθεμα αλλά και τα επαγγελματικά οχήματα. Ενώ, το ασφαλισμένο ποσό πρέπει να αντιστοιχεί σε τουλάχιστον το 70% της συνολικής αξίας του παραπάνω ενεργητικού, με την επιφύλαξη ειδικότερων ρυθμίσεων που προβλέπονται στη σχετική κοινή υπουργική απόφαση της 30-05-2025.
Υποχρεώσεις των ασφαλιστικών εταιριών
Οι ασφαλιστικές εταιρείες, που δραστηριοποιούνται νόμιμα στην Ελλάδα, στα πλαίσια της συγκεκριμένης νομοθεσίας θα πρέπει να απαντούν εντός 30 ημερών στα αιτήματα ασφάλισης από επιχειρήσεις, είτε θετικά είτε αρνητικά. Σε περίπτωση που παρέλθει η προθεσμία των 30 ημερών χωρίς απάντηση τότε η αίτηση θα θεωρείται ότι έχει απορριφθεί.
Τέλος, προκειμένου οι αρμόδιες υπηρεσίες να μπορούν να ελέγξουν σε ποιες περιπτώσεις έχει εφαρμογή η υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων, οι ασφαλιστικές εταιρίες είναι υποχρεωμένες εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου να τους παρέχουν κάθε στοιχείο που απαιτείται για τον έλεγχο αυτό.
Ποιοι εξαιρούνται από την υποχρέωση
Η υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων δεν αφορά:
- Τους φορείς του δημόσιου τομέα και την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε.
- Αυθαίρετες κατασκευές που δεν δικαιούνται κρατική αρωγή.
- Πλοία, τρένα, αεροσκάφη και γενικά μεταφορικά μέσα που εντάσσονται στην έννοια του εξοπλισμού.
- Εναέριες, υπόγειες και υποθαλάσσιες υποδομές, καθώς και ορυχεία.
- Αγροτικές καλλιέργειες, φυτική παραγωγή, ιχθυοκαλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο.
- Νεοσύστατες επιχειρήσεις χωρίς δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις.
Ειδική εξαίρεση λόγω άρνησης ασφάλισης
Η επιχείρηση που θα λάβει 2 αρνητικές απαντήσεις από διαφορετικές ασφαλιστικές εταιρείες εξαιρείται από την υποχρέωση για δύο έτη. Μετά τη διετία, οφείλει να υποβάλει εκ νέου αίτημα. Αν λάβει ξανά δύο αρνητικές απαντήσεις τότε απαλλάσσεται οριστικά.
Στην παραπάνω περίπτωση αξίζει να επισημάνουμε ότι αν η απόρριψη αφορά συγκεκριμένους κινδύνους τότε η εξαίρεση ισχύει μόνο για αυτούς. Το ίδιο ισχύει και αν η άρνηση αφορά συγκεκριμένα στοιχεία ενεργητικού, τότε εξαιρούνται μόνο αυτά.
Κυρώσεις για μη συμμόρφωση
Σύμφωνα με τον νόμο οι επιχειρήσεις που υποχρεούνται να ασφαλιστούν και δεν προβούν σε ενέργειες αντιμετωπίζουν διοικητικό πρόστιμο 10.000 ευρώ, το οποίο επιβάλλεται από τη Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙ.Μ.Ε.Α.). Σε περίπτωση προστίμου η επιχείρηση έχει προθεσμία 30 ημερών από την κοινοποίηση του για να συμμορφωθεί. Σε διαφορετική περίπτωση, το πρόστιμο διπλασιάζεται.
Τέλος, από 1/6/25 οι επιχειρήσεις που υπάγονται στη νομοθεσία περί υποχρεωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων και δεν έχουν ασφαλιστεί, δεν δικαιούνται κρατική επιχορήγηση ή στεγαστική συνδρομή για ζημιές που θα προκληθούν από πυρκαγιά, πλημμύρα ή σεισμό.
Η νέα αυτή νομοθετική ρύθμιση διαμορφώνει ένα πιο σαφές πλαίσιο προστασίας για τις επιχειρήσεις απέναντι στους φυσικούς κινδύνους και τι καταστροφές, μια κατάσταση πλέον που δεν θεωρείται σπάνια. Με σωστή ενημέρωση και έγκαιρη προσαρμογή, η υποχρεωτική ασφάλιση μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως συμμόρφωση με τον νόμο, αλλά και ως ένα σταθερό θεμέλιο επιχειρηματικής ασφάλειας και συνέχειας.
