Αγροτική Οικονομία

Παλαιά και ενεργοβόρα τα τρακτέρ των αγροτών

Tue, 13 Jan 2026 05:41:00 GMT

Τα τρακτέρ των Ελλήνων αγροτών είναι στη μεγάλη τους πλειονότητα παλαιά και ενεργοβόρα, κάτι που διαδραματίζει βασικό ρόλο στην παραγωγικότητα του αγροτικού τομέα. Ο ελληνικός στόλος είναι από τους παλαιότερους στην Ευρώπη. Ο αριθμός των τρακτέρ που λειτουργούν σήμερα στην Ελλάδα ανέρχεται σε 160.000 μηχανήματα, με ποσοστό άνω του 50% να είναι άνω των 25 ετών, χαμηλής ιπποδύναμης και χωρίς τετρακίνηση. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, η χρήση ενός σύγχρονου τρακτέρ οδηγεί σε αύξηση των εσόδων κατά 10%, μείωση του κόστους της εκμετάλλευσης κατά 18% και αύξηση στο εισόδημα κατά 41%.

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του Συνδέσμου Εισαγωγέων και Αντιπροσώπων Μηχανημάτων (ΣΕΑΜ), τα τρακτέρ που χρησιμοποιούνται σε επαγγελματικές γεωργικές εργασίες υπολογίζεται ότι δεν υπερβαίνουν τις 160.000. Μάλιστα οι καταγεγραμμένες πωλήσεις των μελών του ΣΕΑΜ από το 1985 είναι 130.064 τρακτέρ. Οτιδήποτε παραπάνω είτε έχει εισαχθεί ως μεταχειρισμένο είτε είναι άνω των 40 ετών.

Τα ίδια στοιχεία δείχνουν πως ο στόλος είναι ιδιαίτερα γερασμένος και χαμηλής παραγωγικής δυναμικότητας, καθώς πάνω από το 50% των τρακτέρ στην Ελλάδα είναι άνω των 25 ετών, χαμηλής ιπποδύναμης και χωρίς τετρακίνηση. Την εικόνα αυτή επιβαρύνει ο εξαιρετικά χαμηλός ρυθμός ανανέωσης: την τελευταία δεκαετία πωλούνται κατά μέσον όρο 2.000 τρακτέρ ετησίως, γεγονός που αντιστοιχεί σε ετήσιο ρυθμό αντικατάστασης περί του 1% τον χρόνο, όταν στην Ε.Ε. ο αριθμός αυτός είναι πάνω από 5%.

Γιατί είναι σημαντικά όλα αυτά; Μα γιατί η χρήση σύγχρονων μηχανημάτων οδηγεί σε βελτίωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της παραγωγής. Ειδικοί αναφέρουν, μεταξύ άλλων, την καλύτερη προετοιμασία του εδάφους, την ακρίβεια στο πέρασμα κατά το όργωμα, τις μειωμένες επικαλύψεις και κενά και την υψηλότερη απόδοση των καλλιεργειών. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη αγροτική παραγωγή και αύξηση σε ένα βαθμό των καλλιεργητικών εκτάσεων. Και εδώ βρίσκεται απάντηση σε ένα από τα αιτήματα των αγροτών, αυτό του κόστος του πετρελαίου και των καυσίμων τους. Τα νεότερα τρακτέρ ασφαλώς και εξοικονομούν καύσιμα σε σχέση με τα παλαιότερα μηχανήματα, ενώ επιπλέον έχουν πολύ χαμηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Αλλά δεν είναι μόνο τα καύσιμα.

Σύγχρονος εξοπλισμός σημαίνει και αποδοτικότερη χρήση αγροτικών εφοδίων, όπως λιπάσματα και φυτοπροστατευτικά, που επίσης συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας, αναφέρουν οι ειδικοί. Παράλληλα μειώνονται οι κίνδυνοι για τον χειριστή των αγροτικών μηχανημάτων και το συνολικό προφίλ ασφάλειας στον αγρό.

thessaliaeconomy.gr (από το ρεπορτάζ του Ηλία Γ. Μπέλλου στην Καθημερινή)

Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν από το deal της ΕΕ με τη Mercosur

Sat, 10 Jan 2026 07:39:18 GMT

Ύστερα από 25 χρόνια σκληρών διαπραγματεύσεων, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης άναψαν την Παρασκευή το «πράσινο φως» για τη συμφωνία με τις χώρες της ζώνης Mercosur, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει πάνω από 700 εκατομμύρια ανθρώπους σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική.

Η συμφωνία, η οποία σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, θα υπογραφεί στην Παραγουάη στις 17 Ιανουαρίου, προβλέπει την κατάργηση άνω του 90% των δασμών στις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα μπορούν να αγοράζουν βοδινό κρέας από τις πεδιάδες της Αργεντινής, ενώ στη Βραζιλία οι εισαγωγικοί δασμοί στα γερμανικά αυτοκίνητα θα μειωθούν αισθητά. Παρά τον πολιτικό θόρυβο (και τις μεγάλες αντιδράσεις) που τη συνόδευσε, η καθαρά οικονομική της επίδραση είναι σχετικά περιορισμένη: η Κομισιόν εκτιμά ότι έως το 2040 θα προσθέσει περίπου 77,6 δισ. ευρώ στην οικονομία της ΕΕ, δηλαδή μόλις το 0,05% του ΑΕΠ.

Όπως σε κάθε μεγάλη συμφωνία, έτσι και σε αυτή υπάρχουν -σύμφωνα με την ανάλυση του Politico- κερδισμένοι και χαμένοι.

Οι κερδισμένοι

Τζόρτζια Μελόνι

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, κατάφερε για ακόμη μία φορά να «διαβάσει» σωστά τους πολιτικούς συσχετισμούς. Απειλώντας ότι θα στηρίξει τη γαλλική αντίθεση στη συμφωνία, εξασφάλισε την τελευταία στιγμή παραχωρήσεις για τους Ιταλούς αγρότες. Σε αντάλλαγμα για τη στήριξη της Ρώμης στη συμφωνία, η Ιταλία απέσπασε ρήτρες προστασίας της αγροτικής αγοράς και δεσμεύσεις για νέα χρηματοδότηση της γεωργίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις οποίες η κυβέρνηση μπορεί να προβάλει στο εσωτερικό.

Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία

Ο κλάδος του αυτοκινήτου στη Γερμανία αποκτά ευκολότερη πρόσβαση στις αγορές της Λατινικής Αμερικής. Οι υψηλοί δασμοί, που σήμερα φτάνουν το 35%, θα μειωθούν σταδιακά, ενισχύοντας τις πωλήσεις και τα έσοδα κολοσσών, όπως η Volkswagen και η BMW. Ωστόσο, η κατάργηση των εμπορικών φραγμών δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη, κατόπιν αιτήματος της Βραζιλίας, η οποία διαθέτει δική της αυτοκινητοβιομηχανία, ενώ τα ηλεκτρικά οχήματα θα τύχουν προνομιακής μεταχείρισης, σε έναν τομέα, που η Ευρώπη υστερεί.

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η συμφωνία αποτελεί μια δύσκολη αλλά σημαντική νίκη, καθώς ενισχύει σε διεθνές επίπεδο τη θέση των Βρυξελλών, σε μια εποχή που η Ένωση μοιάζει… με έναν βαρύ δεινόσαυρο, που συνεχώς μένει πίσω από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Αφού πέρασε πάνω από έναν χρόνο προσπαθώντας να κατευνάσει τους σκεπτικιστές και να διαμορφώσει την αναγκαία ειδική πλειοψηφία, αναμένεται να υπογράψει τη συμφωνία την επόμενη εβδομάδα στην Παραγουάη. Ωστόσο, το τίμημα ήταν βαρύ: δεσμεύσεις για 45 δισ. ευρώ σε αγροτικές επιδοτήσεις, που ανατρέπουν προηγούμενα σχέδια περιορισμού της στήριξης στον αγροτικό τομέα.

Οι Ευρωπαίοι αγρότες

Παρά τις έντονες αντιδράσεις, κυρίως για τις χαμηλές τιμές διάθεσης των νοτιοαμερικανικών προϊόντων, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν τους σκληρά εργαζόμενους Ευρωπαίους αγρότες να εγκαταλείψουν τη γη τους, η πραγματικότητα δείχνει λίγο διαφορετική. Και αυτό επειδή η συμφωνία περιλαμβάνει αυστηρές ποσοστώσεις για προϊόντα όπως το βοδινό κρέας και τα πουλερικά, οι αγρότες της Λατινικής Αμερικής θα περιοριστούν στην εξαγωγή μερικών κομματιών κοτόπουλου ανά Ευρωπαίο ανά έτος, ενώ προβλέπονται και ειδικές προστασίες για ευρωπαϊκά προϊόντα ονομασίας προέλευσης, όπως η ιταλική παρμεζάνα ή το γαλλικό κρασί. Σε συνδυασμό με τις γενναίες επιδοτήσεις (45 δισ. ευρώ υποσχέθηκε η Φον ντερ Λάιεν), η εικόνα για τον αγροτικό κόσμο αποδεικνύεται τελικά λιγότερο δυσοίωνη.

Οι χαμένοι

Εμανουέλ Μακρόν

Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, υπήρξε ο πιο σταθερός πολέμιος της συμφωνίας, υπό την πίεση της γαλλικής αγροτικής βάσης. Η αποτυχία του να τη μπλοκάρει, παρά την προσπάθεια συσπείρωσης συμμάχων την τελευταία στιγμή (έδειξε να παίρνει με το μέρος του τη Μελόνι), θεωρείται ακόμη μία πολιτική ήττα σε μια περίοδο που η επιρροή του στο ευρωπαϊκό σκηνικό δείχνει να περιορίζεται. Μετά από αυτή την τελευταία ήττα, αναμένεται να ενταθούν οι επικρίσεις εναντίον του Γάλλου προέδρου στα εθνικά μέσα ενημέρωσης.

Ντόναλντ Τραμπ

Για τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, λίγες μέρες μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Μαδούρο, η συμφωνία υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη διαθέτει ακόμη ισχυρά εργαλεία «ήπιας ισχύος» για να συνεργαστεί εποικοδομητικά με ομοϊδεάτες εταίρους. Σε αντίθεση με την προσέγγιση των εμπορικών πιέσεων και των μονομερών κινήσεων του Αμερικανού προέδρου, το deal ΕΕ–Mercosur ενισχύει αντιπάλους – συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Βραζιλίας και επικεφαλής της Mercosur, Ινάσιο Λούλα – και συνεργασίες που δεν ευνοούν την αμερικανική στρατηγική.

Η Κίνα

Η Κίνα είχε ενισχύσει σημαντικά την παρουσία της στη Λατινική Αμερική (κυρίως τις εξαγωγές της προς τη Βραζιλία), όσο οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ καθυστερούσαν. Η νέα συμφωνία δίνει στην Ευρώπη την ευκαιρία να ανακτήσει μερίδιο αγοράς σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, τα μηχανήματα και η αεροναυπηγική, αλλά και να ενισχύσει τους πολιτικούς δεσμούς της περιοχής με τη Δύση.

Η συμφωνία ενισχύει επίσης τη θέση της ΕΕ, όσον αφορά τις άμεσες επενδύσεις, έναν τομέα στον οποίο οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξακολουθούν να υπερέχουν των κινεζικών ανταγωνιστών τους.

Από πολιτική άποψη, η Κίνα έχει καταφέρει σε κάποιο βαθμό να απομακρύνει χώρες όπως η Βραζιλία από τις δυτικές θέσεις, για παράδειγμα μέσω της ομάδας BRICS, που αποτελείται από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική, καθώς και άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες. Επειδή η συμφωνία δεν αφορά μόνο το εμπόριο, αλλά δημιουργεί και βαθύτερη πολιτική συνεργασία, ο Λούλα και οι ομόλογοί του από τη Mercosur, θα αποκτήσουν, πλέον, στενότερη σχέση με την Ευρώπη.

Ο Αμαζόνιος

Η πιο σκοτεινή πλευρά της συμφωνίας αφορά το περιβάλλον. Η αύξηση της παραγωγής βοδινού κρέατος απειλεί να επιταχύνει την αποψίλωση του τροπικού δάσους του Αμαζονίου. Με απλά λόγια, περισσότερο βόειο κρέας για την Ευρώπη σημαίνει λιγότερα δέντρα για τον κόσμο. Αν και το κείμενο περιλαμβάνει ρήτρες κατά της παράνομης αποδάσωσης και δεσμεύσεις στη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, οι ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις παραμένουν έντονες.

newmoney.gr

Στον Τύρναβο 13 οινοποιεία γιορτάζουν τη Λημνιώνα και το Μοσχάτο

Sat, 13 Dec 2025 06:47:24 GMT

Ο Τύρναβος τιμά αυτό το Σαββατοκύριακο για δεύτερη χρονιά τις ποικιλίες-σύμβολα της περιοχής, Λημνιώνα και Μοσχάτο Τυρνάβου, με ένα διήμερο που αναδεικνύει τον οινικό χαρακτήρα της Θεσσαλίας.

Η Ένωση Οινοποιών & Αποσταγματοποιών Τυρνάβου, η οποία εκπροσωπεί 13 οινοποιεία και αποσταγματοποιεία, συντονίζει στοχευμένες δράσεις, ανοικτές επισκέψεις, θεματικές γευσιγνωσίες και παρουσιάσεις νέων εμφιαλώσεων.

Τα τοπικά στέκια συμμετέχουν με ειδικό happy hour «Μοσχάτο Τυρνάβου και Λημνιώνα στο ποτήρι», προσφέροντας προνομιακές επιλογές.

Με τη Λημνιώνα να επανακάμπτει δυναμικά και το Μοσχάτο Τυρνάβου να αποτελεί τη βάση του φημισμένου τοπικού τσίπουρου, το διήμερο ενισχύει την εξωστρέφεια της περιοχής και προβάλλει τη μοναδικότητα των προϊόντων της, επιβεβαιώνοντας τον Τύρναβο ως σημείο αναφοράς στον ελληνικό οινικό χάρτη.

Η κορύφωση των εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Τυρνάβου (Maxim), στις 11:00, σε μια μεγάλη γιορτή όπου θα παρουσιαστεί στο κοινό το ντοκιμαντέρ του Γιάννη Προκόβα του 1989 «Τύρναβος, η πολιτεία του κρασιού και της αμπέλου» ευγενική χορηγία του αρχείου της ΕΡΤ ΑΕ.

Το ντοκιμαντέρ φωτίζει τη σχέση των ανθρώπων του Τυρνάβου με τη γη και το αμπέλι, την πορεία της πόλης μέσα στον χρόνο και την εξέλιξη του τοπικού πολιτισμού.
Η εκδήλωση θα συνοδευθεί από τοπικές δημιουργίες του καταξιωμένου Τυρναβίτη chef Σωτήρη Ευαγγέλου, ο οποίος εμπνέεται από την παράδοση της περιοχής και δημιουργεί συνταγές αποκλειστικά για την περίσταση.

Οι δημιουργίες του συνδυάζονται με επιλεγμένα κρασιά των οινοποιείων της περιοχής, σε ένα γαστρονομικό pairing που αναδεικνύει ιδανικά τη Λημνιώνα και το Μοσχάτο Τυρνάβου, προσφέροντας στο κοινό μια ολοκληρωμένη εμπειρία γεύσης, ιστορίας και παράδοσης.

Τάσος Πλέντζας kosmoslarissa.gr

Επιδοτήσεις: Δόθηκαν 180 δισ. ευρώ σε 44 χρόνια, αλλά η γεωργία συρρικνώνεται

Mon, 08 Dec 2025 07:27:00 GMT

Σε πάνω από 180 δισ. υπολογίζεται το συνολικό ποσό των επιδοτήσεων που εισέρρευσαν στην ελληνική γεωργία από το 1981 έως σήμερα, ποσό που ύστερα από 44 χρόνια φαίνεται περισσότερο σαν να έπεσε σε μια τεράστια «μαύρη τρύπα», παρά στο να συμβάλει στην ισχυροποίηση του πρωτογενούς τομέα παραγωγής με όφελος τόσο για τους ίδιους τους γεωργούς και κτηνοτρόφους όσο και για τους καταναλωτές και τη βιομηχανία.

Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της γεωργίας υποχώρησε τα πρώτα 15 χρόνια της εφαρμογής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ενώ το 2023 έφτασε να είναι στα ίδια επίπεδα με αυτά του 1996, η χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση είναι μικρότερη πλέον κατά περίπου 50% σε σύγκριση με το 1981 –μόνο μέσα σε επτά χρόνια, την περίοδο 20132020, μειώθηκε κατά 20%–, οι απασχολούμενοι στη γεωργία είναι λιγότεροι κατά περίπου ένα εκατομμύριο σε σύγκριση με 20 χρόνια πριν, το εμπορικό ισοζύγιο αγροτοδιατροφικών προϊόντων μόλις το 2020 κατέστη πλεονασματικό έπειτα από 35 ολόκληρα χρόνια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι καταναλωτές απολαμβάνουν σε προσιτές τιμές ελληνικά προϊόντα. Τι έγινε με το αγροτικό εισόδημα; Τα πρώτα χρόνια εφαρμογής της ΚΑΠ αυξήθηκε για να υποχωρήσει στη συνέχεια. Κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι ότι 44 χρόνια μετά την εφαρμογή της ΚΑΠ στην Ελλάδα, οι αγρότες είναι στους δρόμους, οι καταναλωτές «στα κάγκελα» –κατά το κοινώς λεγόμενο– και η βιομηχανία εξαρτημένη σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πρώτων υλών.

Πού πήγαν όλα αυτά τα χρήματα; Η «εύκολη» απάντηση, αλλά με μπόλικη δόση υπερβολής και λαϊκισμού, είναι ότι πήγαν στα πολυτελή αυτοκίνητα (εύλογα θα σκεφθεί κάποιος ότι το φαινόμενο είναι διαχρονικό, ακόμη και εάν οι μάρκες αλλάζουν από Porsche Cayenne σε Ferrari), στις βίλες ή ακόμη και στα μπουζούκια (πολιτιστικά κέντρα για τον λαό κατά τον αείμνηστο Ευάγγελο Γιαννόπουλο). Ενα μέρος τους, πράγματι, μπορεί να πήγε. Αυτό όμως που κυρίως συνέβη είναι ότι η εισροή χρημάτων στη γεωργία δεν συνοδεύτηκε από σχεδιασμό και κυρίως εφαρμογή στρατηγικής για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του αγροτικού τομέα.

Ετσι οι πρώτες δεκαετίες εφαρμογής της ΚΑΠ στην Ελλάδα αύξησαν μεν το αγροτικό εισόδημα μέσα από τις άμεσες ενισχύσεις και κυρίως μέσα από τους μηχανισμούς στήριξης των τιμών, αλλά το ελληνικό γεωργικό προϊόν (ακαθάριστη προστιθέμενη αξία σε τιμές αγοράς) έφτασε ακόμη και να μειωθεί, καθώς στην ουσία ο πρωτογενής τομέας δεν λειτούργησε με όρους πραγματικής προσφοράς και πραγματικής ζήτησης. Και ακριβώς η απουσία της παραπάνω συνθήκης αποτέλεσε αντικίνητρο για την πραγματοποίηση επενδύσεων, κυρίως ιδιωτικών, σε συνδυασμό, βεβαίως, και με τα πολύ υψηλά επιτόκια δανεισμού την εν λόγω περίοδο.

Ετσι, από την ανάλυση των στοιχείων (σ.σ. σχετική επεξεργασία και ανάλυση έχουν κάνει οι Ν. Μαραβέγιας και Γ. Μέρμηγκας στον συλλογικό τόμο «Η ελληνική γεωργία προς το 2010») προκύπτει ότι την περίοδο 1981-1995 η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της γεωργίας μειώθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 2,44%, ενώ το ίδιο διάστημα το εισόδημα ανά απασχολούμενο στον αγροτικό κλάδο αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 1,27%.

Την πρώτη οκταετία ΠΑΣΟΚ μάλιστα, την περίοδο 19811989, το εισόδημα ανά απασχολούμενο στον αγροτικό τομέα αυξήθηκε με ρυθμό 2,79%. Οι άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις έφτασαν να αποτελούν το 1994 το 171% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής σε προϊόντα όπως το βαμβάκι, στα δημητριακά οι άμεσες ενισχύσεις μαζί με τους μηχανισμούς προστασίας τιμών το 68% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής κ.ο.κ. Οι αναθεωρήσεις της ΚΑΠ –υπό το βάρος του δημοσιονομικού αδιεξόδου που είχαν δημιουργήσει οι προηγούμενοι μηχανισμοί της– προς ένα μοντέλο μείωσης των άμεσων ενισχύσεων και περιορισμού των δασμών στα εισαγόμενα από τρίτες χώρες προϊόντα, βρήκαν τον ελληνικό γεωργικό τομέα απροετοίμαστο, αφού τα χρήματα που δόθηκαν τα προηγούμενα χρόνια δεν κατευθύνθηκαν σε παραγωγικές επενδύσεις.

Οι ιδιωτικές επενδύσεις στη γεωργία παρουσιάζουν την περίοδο 1981-1995 αρνητικό ρυθμό μεταβολής (-3,11%), ενώ οι συνολικές επενδύσεις, δημόσιες και ιδιωτικές, παρουσίασαν επίσης αρνητικό ρυθμό μεταβολής (-1,38%). Τα κοινοτικά «πακέτα» που ακολούθησαν επίσης δεν αξιοποιήθηκαν σωστά έτσι ώστε να καταστεί πιο ανταγωνιστικός ο αγροτικός τομέας και συνολικά ο τομέας της αγροδιατροφής. Από το 1995 έως σήμερα οι ακαθάριστες επενδύσεις στη γεωργία (συμπεριλαμβάνονται και επενδύσεις σε δασοκομία και αλιεία) ανήλθαν σε περίπου 51 δισ. ευρώ, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ήταν επαρκείς ή πολύ περισσότερο αποδοτικές. Αλλωστε, η αναλογία των επενδύσεων ως προς την προστιθέμενη αξία εξακολουθεί να παραμένει χαμηλή στην Ελλάδα (24,7% το 2020), ευρισκόμενη σε απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (30,5%), κάτι που μεταφράζεται σε χαμηλή ανταγωνιστικότητα του γεωργικού κλάδου.

Ο εκσυγχρονισμός σε πολλές περιπτώσεις περιορίστηκε στην αγορά ενός καινούργιου τρακτέρ, ενώ το κράτος, από την πλευρά του, δεν προχώρησε σε επενδύσεις κυρίως σε υποδομές αναγκαίες για να ανακόψουν τη φυγή προς τα αστικά κέντρα, αλλά ούτε έδωσε κίνητρα για τη μεγέθυνση των εκμεταλλεύσεων. Το 75% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα είναι κάτω από 50 στρέμματα, όταν το μέσο μέγεθος της αγροτικής εκμετάλλευσης στην Ε.Ε. είναι 170 στρέμματα.

Μόλις το 0,7% των επικεφαλής αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα είχε πλήρη αγροτική κατάρτιση, υπό την έννοια ότι μετά την υποχρεωτική εκπαίδευση παρακολούθησαν πρόγραμμα κατάρτισης τουλάχιστον 2 ετών και πραγματοποίησαν σπουδές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε αντικείμενο σχετικό με τον πρωτογενή τομέα. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2010 ήταν... 0,32%. Σχεδόν 4 στους 10 ιδιοκτήτες - επικεφαλής αγροτικών εκμεταλλεύσεων είναι ηλικίας από 65 ετών και άνω, ενώ οι αγρότες ηλικίας κάτω των 40 ετών είναι μόλις το 7,2% των επικεφαλής των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Στο ερώτημα, λοιπόν, «πού πήγαν τα λεφτά;» η απάντηση δυστυχώς είναι ότι σε μεγάλο βαθμό πήγαν... χαμένα.

Δήμητρα Μανιφάβα, Καθημερινή

Πού «κόλλησαν» οι επιδοτήσεις

Tue, 18 Nov 2025 05:36:47 GMT

Στην επιμονή της Κομισιόν να μεταρρυθμιστεί το μοντέλο ελέγχων των αγροτικών επιδοτήσεων, ώστε να μη διακινδυνεύσουν οι τρέχουσες και μελλοντικές ροές των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αποδίδουν κυβερνητικές πηγές τις καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί και που θα συνεχιστούν και τις επόμενες εβδομάδες ως προς τις ενισχύσεις στους αγρότες, και κυρίως την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης ύψους 500-600 εκατ. ευρώ.

Όπως σημειώνει η Καθημερινή από τις Βρυξέλλες (Αλεξάνδρα Βουδούρη) κυβερνητικές πηγές ξεκαθαρίζουν επίσης ότι υπάρχουν δύο επιστολές από την αρμόδια διεύθυνση γεωργίας και αγροτικής ανάπτυξης (DG AGRI) με ημερομηνίες 27/3/2025 και 4/8/2025, μέσω των οποίων η Κομισιόν είχε στείλει σαφές μήνυμα πως εάν δεν αλλάξει το μοντέλο ελέγχων, υπάρχει διακινδύνευση στη ροή των ευρωπαϊκών πόρων. Οι επιστολές αφορούσαν τις διοικητικές αλλαγές και τον τρόπο καταγραφής των δεδομένων για τις πληρωμές που απαιτούσε η Κομισιόν ως προς την αναδιάρθρωση και μεταρρύθμιση του ΟΠΕΚΕΠΕ και που απαντήθηκαν από την ελληνική κυβέρνηση μέσω των δύο σχεδίων δράσης (Action Plan I και Action Plan II), με το δεύτερο να έχει κατατεθεί πριν από δύο εβδομάδες.

Οι ίδιες πηγές παραδέχονται ότι η έγκριση του δεύτερου σχεδίου δράσης από την Κομισιόν δεν συνδέεται με την καταβολή των επιδοτήσεων, ωστόσο σημειώνουν τις δυσκολίες ως προς τη διενέργεια ελέγχων. Ενδεικτικά, έως το τέλος του έτους θα πρέπει να έχουν γίνει περίπου 10.000 έλεγχοι. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες δεν αφορούν τόσο τη γεωργία, όσο την κτηνοτροφία, όπου εξαρχής δεν υπήρχε πραγματική καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου της χώρας, δεν γίνονταν δηλαδή διασταυρώσεις. «Αλλάζει συνολικά το μοντέλο και δίνεται τέλος στα εικονικά βοσκοτόπια», αναφέρουν αρμόδιες πηγές. Για τις δυσκολίες ως προς τους ελέγχους και τα μοντέλα, που δεν θα πρέπει να διακινδυνεύουν τη ροή των ευρωπαϊκών κονδυλίων, οι ίδιες πηγές δίνουν το παράδειγμα του βιολογικού προγράμματος του 2024, που αφορούσε «καινούργιες πληρωμές» και όπου αποκαλύφθηκε πρόσφατα πληθώρα ψεύτικων πιστοποιητικών και αποφασίστηκε από το υπουργείο η ξαφνική διακοπή του. Επί της ουσίας, αυτή τη στιγμή «τρέχουν» όλες οι αλλαγές που ζητούν οι Βρυξέλλες και σε αυτό οφείλονται οι καθυστερήσεις. Παρ’ όλα αυτά θεωρείται δεδομένο ότι βάσει των ευρωπαϊκών κανονισμών η Ελλάδα θα χάσει 300 εκατ. ευρώ από τον κοινοτικό προϋπολογισμό για τις επιδοτήσεις του 2024, διότι έχει καθυστερήσει την καταβολή των ενισχύσεων, με κοινοτικές πηγές να ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει περιθώριο διαπραγμάτευσης.

thessaliaeconomy.gr (από το ρεπορτάζ της Αλεξάνδρας Βουδούρη στην Καθημερινή)

Foto Pexels

Μιχάλης Σαράντης: Να αποζημιωθούν άμεσα οι κτηνοτρόφοι από τα 70 εκ. του ΕΛΓΟ

Fri, 24 Oct 2025 10:17:00 GMT

Άμεσες αποζημιώσεις από το κράτος στους κτηνοτρόφους που έθαψαν τα κοπάδια τους λόγω ευλογιάς, ζήτησε ο ισχυρός άνδρας της Ελληνικά Γαλακτοκομεία και πρόεδρος της Διεπαγγελματικής οργάνωσης Φέτας Μιχάλης Σαράντης, μιλώντας την Παρασκευή στον ραδιοφωινό σταθμό των Τρικάλων Λέσχη 97,6:

«Θα πρέπει να ενταθούν και να τηρούνται τα μέτρα βιοασφάλειας, και από την άλλη όμως θα πρέπει η πολιτεία να βγει ...χθες, κυριολεκτικά χθες, και να πληρώσει τον κόσμο που έχει πάθει ζημιά. Είναι θέμα οικονομικό, αλλά και θέμα επιβίωσης. Να ρθούνε οι υπεύθυνοι του Υπουργείου και να δουν πώς ζουν οι οικογένειες των κτηνοτρόφων. Όπως και στις επιχειρήσεις, όταν απολυθεί κάποιος εργαζόμενος λαμβάνει αποζημίωση και πάει και στο ταμείο ανεργίας, εδώ με τόσους κτηνοτρόφους που χάσανε τα ζώα τους γιατί δεν είπε το κράτος να πάρουν μια αποζημίωση; Αναρωτήθηκε κανένας πώς ζούνε αυτοί οι άνθρωποι;. Δεν γίνεται να τους λένε ότι θα πάρουν χρήματα μετά από μήνες, όταν τώρα χάνουν τα κοπάδια τους. H κυβέρνηση πρέπει να λάβει μέτρα για αυτό. Όπως και στο θέμα των εμβολίων πρέπει η πολιτεία να το ξεκόψει, δεν ξέρουν οι κτηνοτρόφοι τι να ακούσουν και τι να κάνουν.

Σε άλλο σημείο, αναφερόμενος στις τιμές του γάλακτος ανέφερε: "Φέτος στο πρόβειο γάλα εμείς έχουμε δώσει αυξήσεις στις τιμές αγοράς, γιατί και από τη μια μεριά πρέπει να βοηθηθούν οι κτηνοτρόφοι αλλά και από την άλλη να μπορούμε να πάρουμε τις ποσότητες που θέλουμε. Η φέτα από την επόμενη χρονιά θα ανέβει. Εμείς αυτό που πρέπει να κάνουμε ως εταιρεία το κάνουμε, το θέμα είναι και τι κάνει η επίσημη πολιτεία και όλο το σύστημα για τους κτηνοτρόφους. Θα πρέπει η χώρα μας κάποια στιγμή να κάνει τα αυτονόητα, αν χάνει κάποιος το κοπάδι του, την άλλη μέρα να παίρνει αποζημίωση για να μπορεί να ζήσει".

Τέλος έκανε και μια πρόταση αποκαλύπτοντας κάτι που δεν είναι γνωστό στο ευρύ κοινό: "Εμείς (κτηνοτρόφοι και η βιομηχανία) κάθε χρόνο δίνουμε περίπου 7 εκατομμύρια ευρώ στον ΕΛΓΟ. Τώρα έχει σχηματιστεί ένα αποθεματικό 70 εκατομμύρια ευρώ. Και πολύ απλά λέμε: πάρτε από αυτά τα χρήματα και δώστε στους ανθρώπους την αποζημίωση.».

thessaliaeconomy.gr

Μειώθηκε το αιγοπρόβειο γάλα στη Θεσσαλία

Tue, 21 Oct 2025 05:25:00 GMT

H θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων προβάτων για την εκρίζωση της ευλογιάς οδηγεί σε µείωση της πρώτης ύλης, µείωση που σε ορισµένες περιφέρειες, όπως για παράδειγµα στη Θράκη, φτάνει ακόµη και το 40%, ενώ σε απόλυτους αριθµούς η µεγαλύτερη µείωση ποσοτήτων καταγράφεται τους τελευταίους µήνες στη Θεσσαλία, σημειώνει η Καθημερινή (Δήμητρα Μανιφάβα) ∆εν είναι τυχαίο ότι χθες ο Σύνδεσµος Ελληνικών Βιοµηχανιών Γαλακτοκοµικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ) εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία επισηµαίνει ότι η εξάπλωση της ευλογιάς, «έχοντας ήδη καταστρέψει πολλές κτηνοτροφικές µονάδες, έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει πάρα πολύ αρνητικά αρκετές µεταποιητικές επιχειρήσεις λόγω της έλλειψης πρώτης ύλης».

Μάλιστα, σύµφωνα µε πληροφορίες της εφημερίδας, το πρόβληµα της έλλειψης δεν αφορά κάποια µικρά τυροκοµεία, αλλά πλέον χτυπάει την πόρτα και µεγάλων γαλακτοβιοµηχανιών. Η φέτα, άλλωστε, που παρασκευάζεται από αιγοπρόβειο γάλα, αποτελεί ένα από τα κυριότερα εξαγώγιµα προϊόντα της Ελλάδας. Συνολικά το 2024 η αξία των εξαγωγών φέτας ξεπέρασε τα 788 εκατ. ευρώ, αυξηµένη κατά 6,73% σε σύγκριση µε το 2023.

Πλέον οι όποιες ελπίδες στο θέμα της ευλογιάς εναπόκεινται στον... κακό καιρό, καθώς εκτιµάται ότι µε την πτώση της θερµοκρασίας λόγω της έλευσης του χειµώνα τους επόµενους µήνες θα περιοριστεί η εξάπλωση της ζωονόσου. Ας σηµειωθεί ότι στην Ελλάδα η γαλακτική περίοδος είναι στις περισσότερες περιοχές από τον ∆εκέµβριο µέχρι τον Μάρτιο και πλέον είναι κρίσιµο ποια θα είναι η κατάσταση στο ζωικό κεφάλαιο. Από τον Αύγουστο του 2024 µέχρι και τον Σεπτέµβριο του 2025 έχουν θανατωθεί περίπου 328.000 ζώα, ενώ µόνο το δίµηνο Αυγούστου - Σεπτεµβρίου επιβεβαιώθηκαν από τις αρµόδιες υπηρεσίες 580 νέες εστίες σε εκµεταλλεύσεις αιγοπροβάτων. Από αυτές, οι 233 εντοπίζονται στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, 134 στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και 95 στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης.

thessaliaeconomy.gr

Αναβαθμίζεται η Καρδιτσιώτικη Damavand

Fri, 17 Oct 2025 06:49:00 GMT

Η Damavand προχωρά σε σημαντική αναβάθμιση της παραγωγικής της δυναμικότητας στη μονάδα της στη Φίλια Καρδίτσας. Με την εγκατάσταση της νέας μηχανής SIG Compact 12 Aseptic Food, η εταιρεία υπερδιπλασιάζει τη δυναμικότητα παραγωγής της, συμβάλλοντας παράλληλα στη μείωση του περιβαλλοντικού της αποτυπώματος.

Η επένδυση εντάσσεται στο πλαίσιο της μακροχρόνιας συνεργασίας της Damavand με τη SIG, και περιλαμβάνει την εγκατάσταση ενός προηγμένου συστήματος που συνδυάζει υψηλή ταχύτητα, ευελιξία και ενεργειακή απόδοση. Με δυναμικότητα έως 12.000 συσκευασιών την ώρα, η νέα γραμμή μπορεί να παράγει έως επτά διαφορετικά μεγέθη (200 ml έως 500 ml), προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία και βελτιωμένη ροή παραγωγής.

Η τεχνολογία πλήρωσης και ο ημιαυτόματος καθαρισμός μειώνουν τους χρόνους διακοπής, ενώ επιτρέπουν τη συσκευασία προϊόντων τομάτας με κομμάτια ή ίνες χωρίς συμβιβασμό στην ποιότητα ή την ασφάλεια του τελικού προϊόντος. Έτσι, η εταιρεία μπορεί να ανταποκρίνεται ταχύτερα στις ανάγκες των πελατών της και να αναπτύσσει νέα προϊόντα, εμπλουτίζοντας το χαρτοφυλάκιό της δίπλα στα καθιερωμένα «passata», «ψιλοκομμένη τομάτα» και «τριμμένη τομάτα».

Ο Βασίλης Ξαρχάς, Head of Sales στη Damavand, σημείωσε ότι «η επένδυση αυτή αποτελεί σημαντικό ορόσημο για τη Damavand και για τη μονάδα μας στη Φίλια Καρδίτσας, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή μας να επενδύουμε διαρκώς στην ελληνική παραγωγή και στις τοπικές μας υποδομές». Πρόσθεσε επίσης πως «έχοντας πολυετή εμπειρία συνεργασίας με supermarkets σε όλη την Ευρώπη, μπορούμε πλέον να ανταποκρινόμαστε ακόμη πιο αποτελεσματικά στην αυξανόμενη ζήτηση για προϊόντα προστιθέμενης αξίας, ενισχύοντας περαιτέρω το εξαγωγικό μας αποτύπωμα προς την Ευρώπη».

Από την πλευρά του, ο Omar Gastaldo, Head of Sales για την Ελλάδα και το Ισραήλ στη SIG, δήλωσε ότι «είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι για τη θετική εξέλιξη της συνεργασίας μας με τη Damavand. Με αυτή την αναβάθμιση είμαστε βέβαιοι ότι η εταιρεία θα επεκτείνει τη γκάμα των προϊόντων της σε συσκευασίες SIG πολύ πριν από τη σεζόν επεξεργασίας τομάτας του 2026, αξιοποιώντας στο έπακρο τις προηγμένες λύσεις συσκευασίας της SIG».Η νέα προηγμένη μηχανή συμπληρώνει τη SIG Standard 12 Aseptic με Food Option kit, η οποία βρίσκεται ήδη σε πλήρη λειτουργία από το 2024, ενισχύοντας περαιτέρω τη δυναμική της παραγωγής.

Η συνολική επένδυση στις δύο νέες μηχανές SIG και στον υποστηρικτικό εξοπλισμό αυτοματοποίησης ξεπέρασε τα 6 εκατ. ευρώ.Με γνώμονα τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, η Damavand, μέσω της απόκτησης της SIG Compact 12 Aseptic Food, βελτιώνει την ενεργειακή αποδοτικότητα και μειώνει την κατανάλωση πόρων, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα της παραγωγής. Οι χαρτοσυσκευασίες SIG είναι πιστοποιημένες από το FSC (Forest Stewardship Council), υποστηρίζοντας υπεύθυνη παραγωγή και συμβάλλοντας στην κυκλική οικονομία.

Foodreporter

Η ευλογιά αφάνισε το 6% των αιγοπροβάτων στη χώρα

Tue, 09 Sep 2025 05:48:16 GMT

Ανησυχία των κτηνοτρόφων από την εξάπλωση της νόσου και οι συνέπειες στην αγορά τόσο του αιγοπρόβειου κρέατος όσο και της φέτας. Εξαιτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων έχει θανατωθεί το 6% του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.

Σημαντικές ανατιμήσεις στο αιγοπρόβειο κρέας καταγράφει, όχι μόνο ο δείκτης τιμών αλλά και οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι: «Πέρυσι τέτοια εποχή έσφαζα ζώα με 7,5 ευρώ το κιλό, προχθές έσφαξα με 9,5 ευρώ το κιλό», λέει στην Καθημερινή και στην Τάνια Γεωργιοπούλου ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας Δημήτρης Μόσχος. Η άνοδος της τιμής είναι θετική για τους κτηνοτρόφους μόνο σε πρώτη ανάγνωση. «Μπορεί πρόσκαιρα εμείς που έχουμε ακόμη παραγωγική δραστηριότητα να επωφελούμαστε. Από την άλλη, οι καταναλωτές αν δεν μπορούν να πληρώσουν κάτι θα στραφούν σε άλλες λύσεις. Κι αν αλλάξουν οι καταναλωτικές συνήθειες, τότε όλοι θα πληγούμε. Ηδη αυτό έχει συμβεί με την αύξηση της τιμής στο μοσχαρίσιο κρέας εξαιτίας των ζωοτροφών, που έφερε μεγάλη μείωση στην κατανάλωση», εξηγεί ο κ. Μόσχος.

Ταυτόχρονα, ήδη υπάρχει μεγάλη ανησυχία όσον αφορά την επάρκεια των ποσοτήτων γάλακτος για την παραγωγή φέτας, έτσι ώστε να ικανοποιηθούν οι εξαγωγές. Πριν από λίγες ημέρες στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τη συμμετοχή του ΣΕΒΓΑΠ (Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων), καθώς ο σύνδεσμος τονίζει ότι «η ευλογιά των προβάτων απειλεί τη φέτα και την κτηνοτροφία».

Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του συλλόγου, εξαιτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων περίπου 1.000 κτηνοτρόφοι έχουν χάσει τα κοπάδια τους, έχει θανατωθεί το 6% του ζωικού κεφαλαίου της χώρας, γεγονός που βέβαια έχει μεγάλες συνέπειες στην αγορά αιγοπρόβειου γάλακτος αλλά και στην παραγωγή φέτας.

Στις 20 Αυγούστου συμπληρώθηκε ένας χρόνος από την εμφάνιση του πρώτου κρούσματος στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Εως σήμερα έχουν εντοπιστεί 450 εστίες και υπολογίζεται ότι περίπου το 50% των μονάδων δεν υπάρχουν πλέον, ενώ περίπου 100.000 ζώα έχουν οδηγηθεί σε θανάτωση στο πλαίσιο των μέτρων για τον περιορισμό της ασθένειας.

E.Π. thessaliaeconomy.gr

Τα Ελληνικά ακτινίδια φτάνουν μέχρι την Βραζιλία

Tue, 02 Sep 2025 06:44:11 GMT

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του 2024 που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από το Γραφείο ΟΕΥ Σάο Πάολο, το διμερές εμπόριο Ελλάδας - Βραζιλίας παραμένει περιορισμένο, κυρίως λόγω της γεωγραφικής απόστασης, των δασμολογικών φραγμών και της απουσίας συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών μεταξύ ΕΕ και Mercosul.

Παρά τα εμπόδια, οι εμπορικές συναλλαγές παρουσιάζουν σημάδια ενίσχυσης, ιδίως το 2024. Ειδικότερα, οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Βραζιλία ανήλθαν σε 71,3 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 39,1% σε σχέση με το 2023, ενώ οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά 18,4%, στα 334,6 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το εμπορικό ισοζύγιο παραμένει ελλειμματικό για την Ελλάδα. Κυρίαρχη θέση στις ελληνικές εξαγωγές κατέχουν τα νωπά φρούτα, με αιχμή τα ακτινίδια, τα οποία εμφανίζουν εντυπωσιακή αύξηση 231% μετά την απελευθέρωση εξαγωγών τον Νοέμβριο του 2023.

Το ελαιόλαδο συγκαταλέγεται επίσης στις αναδυόμενες κατηγορίες. Από την άλλη πλευρά, οι ελληνικές εισαγωγές από τη Βραζιλία παραμένουν ιδιαίτερα συγκεντρωμένες σε λίγες κατηγορίες, με τον καφέ να αντιπροσωπεύει το 31,2% του συνόλου. Σημαντικό μερίδιο κατέχουν επίσης οι ελαιούχοι σπόροι, ο καπνός, οι πολτοί χαρτιού και τα μεταλλεύματα. Συνολικά, οι πέντε κύριες κατηγορίες αποτελούν το 82,6% των εισαγωγών.

Σύμφωνα με το Γραφείο ΟΕΥ, η μελλοντική εφαρμογή της συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών ΕΕ - Mercosul εκτιμάται ότι θα επιτρέψει μεγαλύτερη πρόσβαση στις αγορές και θα δώσει νέα ώθηση στις εμπορικές σχέσεις. Η προοπτική αυτή, σε συνδυασμό με τη δυναμική παρουσία ελληνικών αγροδιατροφικών προϊόντων, δημιουργεί προσδοκίες για σταδιακή εξισορρόπηση του διμερούς εμπορίου.

Φωτεινή Αποστόλου, Foodreporter

Η κλιματική κρίση αλλάζει τις καλλιέργειες

Wed, 06 Aug 2025 15:03:26 GMT

Το βαμβάκι καλλιεργείται στη Βουλγαρία όταν τη δεκαετία του ’70 δεν «ανέβαινε» πάνω από τη Λάρισα, το αβοκάντο μετά την Κρήτη «φτάνει» και στην ηπειρωτική χώρα. Η άνοδος της θερμοκρασίας έχει ήδη μεταβάλει το τοπίο της παραγωγής και φέρνει πολύ περισσότερες αλλαγές. Παράλληλα, λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων, ο αγροτικός τομέας της Ε.Ε. χάνει περισσότερα από 28 δισ. ευρώ ετησίως, ήτοι το 6% της ετήσιας αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής της Ενωσης.

«Παλιά σπέρναμε και λέγαμε “έλα, μωρέ, θα κάνει και δυο - τρεις βροχές και κάπως θα ποτιστούν, δεν μπορεί”. Και κάπως τελικά έβρεχε και καταφέρναμε να βγάλουμε τη χρονιά», θυμάται ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Αλιάκμονα Σωτήρης Παπαδόπουλος, καλλιεργητής και ο ίδιος στην Καστοριά. «Την τελευταία πενταετία η “ευχή” δεν πιάνει. Και οι εκτάσεις που καλλιεργούνται μειώνονται διαρκώς γιατί οι αγρότες δεν αντέχουν να το ρισκάρουν. Τα έξοδα πια είναι πολλά και αν δεν έχεις μία χρονιά σοδειά καταστράφηκες», περιγράφει. «Και εμείς ως οργανισμός δεν έχουμε νερό και από εκεί που ποτίζαμε 4.000 στρέμματα, τώρα δίνουμε μόνο σε 1.500», παραδέχεται.

Η κύρια και διάσημη καλλιέργεια στην περιοχή είναι τα αναρριχώμενα φασόλια Καστοριάς, που όπως όλα δείχνουν δεν θα δώσουν καρπό φέτος. «Τα φασόλια έχουν τέσσερα στάδια ανθοφορίας και όταν βγάλουν άνθη αν η θερμοκρασία ανέβει πάνω από 33 βαθμούς καίγονται. Τις τρεις πρώτες περιόδους τις χάσαμε. Τώρα έχουμε μια μικρή ελπίδα να δούμε αν θα ανθοφορήσουν τα φυτά μέχρι τις 10 Αυγούστου και αν έχει δροσιά βέβαια», λέει ο κ. Δημήτρης Λαζαρίδης, παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Πενταβρύσου Καστοριάς. Ομως το κόστος για την καλλιέργεια είναι μεγάλο, φθάνει στα 800 ευρώ το στρέμμα, οπότε αν δεν έχεις παραγωγή..

Οι αγρότες που καλλιεργούν φασόλια όταν δουν το θερμόμετρο να ανεβαίνει εύχονται να φθάσει πάνω από 40, γιατί μόνο τότε υπάρχει περίπτωση να αποζημιωθούν για την παραγωγή τους. «Τις προηγούμενες ημέρες του καύσωνα σε ένα σταθμό έδειξε 40,2 βαθμούς, οπότε έγινε αναγγελία και θα έρθει ο ΕΛΓΑ να εκτιμήσει τη ζημία», εξηγεί ο κ. Λαζαρίδης.

Είναι η τρίτη κατά σειρά χρονιά που τα φασόλια Καστοριάς έχουν πρόβλημα με τις υψηλές θερμοκρασίες και έτσι όλο και λιγότερα στρέμματα σπέρνονται κάθε χρόνο. «Προς το παρόν το παλεύουμε γιατί είναι ένα προϊόν που χαρακτηρίζει την Καστοριά. Αλλά αν συνεχίσουμε έτσι, θα πρέπει να επανεξετάσουμε τι θα κάνουμε», καταλήγει ο παραγωγός.

Στην περιοχή έχει να βρέξει δύο μήνες και έτσι οι παραγωγοί που έχουν βάλει τριφύλλι για ζωοτροφή δεν θα καταφέρουν να κόψουν δεύτερο χέρι και το εισόδημά τους θα περιοριστεί κατά πολύ. Μειωμένη θα είναι και η σοδειά σε καρύδια και αμύγδαλα λόγω αυτή τη φορά του παγετού που επικράτησε την άνοιξη.

Ο καύσωνας παίζει ρόλο όχι μόνο στον όγκο της παραγωγής αλλά και στην ποιότητα του προϊόντος. «Τα φρούτα βράζουν από τη ζέστη και μετά δεν είναι πια εμπορεύσιμα», λέει ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Μηλοπαραγωγών Κισσάβου, Γιώργος Ζέικος. «Ακόμη χειρότερα, η θερμοκρασία το βράδυ δεν έπεφτε κάτω από τους 33 βαθμούς Κελσίου και έτσι τα δέντρα δεν μπορούσαν να πάρουν ανάσα για να συνεχίσουν την επόμενη ημέρα», προσθέτει. Ηδη η παραγωγή αναμένεται μειωμένη γιατί, εξαιτίας των άκαιρων βροχοπτώσεων την άνοιξη και του αέρα, οι μέλισσες δεν μπορούσαν να κινηθούν εύκολα και να κάνουν τη δουλειά της γονιμοποίησης. Αγρότες από διάφορες περιοχές της χώρας εξηγούν ότι η παραγωγή τους έχει μειωθεί δραματικά και σε κάποιες περιπτώσεις ίσως και να μην έχουν τελικά συγκομιδή.

Ο παρατεταμένος καύσωνας των προηγούμενων ημερών προκάλεσε προβλήματα σε πολλές καλλιέργειες σε όλη τη χώρα, σε συνδυασμό μάλιστα με την έλλειψη νερού που δεν επιτρέπει τον δροσισμό και τη θερμορρύθμιση των φυτών. Δενδρώδεις καλλιέργειες και σταφύλια σε πολλές περιοχές έγιναν «φουρνιστά», όπως λέει ο πρόεδρος της Ενωσης Μικρών Συνεταιρισμών της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), Μύρων Χιλετζάκης.

Τα πολύ ζεστά καλοκαίρια δεν είναι ένα συγκυριακό φαινόμενο, αλλά μια συνέπεια της κλιματικής κρίσης που τείνει να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά. Ο φετινός Ιούνιος είναι ο δεύτερος πιο ζεστός Ιούνιος της τελευταίας πεντηκονταετίας μετά τον περυσινό που ήταν ακραία ζεστός, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Λαγουβάρδο, διευθυντή Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Ομως, όπως ο ίδιος σημειώνει, «από το 2021 και μετά τα καλοκαίρια έχουμε πολύ μεγάλες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών που έχουν μεγάλες αποκλίσεις από τις φυσιολογικές για την εποχή θερμοκρασίες, έστω και αν αρχίζουμε να τις συνηθίζουμε». Παράλληλα έχουμε και λιγότερες βροχοπτώσεις, ειδικά στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, στην Ανατολική Στερεά και στην Κρήτη. Τα ευκαιριακά μέτρα ή οι αποζημιώσεις σε λίγο δεν θα επαρκούν για να εξασφαλισθούν οι σοδειές και το εισόδημα των αγροτών.

Ο συνδυασμός θα φέρει «καλλιέργειες-μετανάστες» από τα νότια, επισημαίνει στην «Κ» ο καθηγητής Γεωργίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δημήτρης Μπιλάλης. «Οι ιστορικά δικές μας καλλιέργειες θα μετακινηθούν βορειότερα και εμείς θα καλλιεργούμε φυτά τα οποία ευδοκιμούσαν μόνο σε χώρες που βρίσκονται νοτιότερα της δικής μας», προβλέπει ο κ. Μπιλάλης.

«Το βαμβάκι, για παράδειγμα, καλλιεργείται πλέον στη Βουλγαρία, όταν τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 η καλλιέργειά του δεν ανέβαινε πάνω από τη Λάρισα. Ηδη το αβοκάντο καλλιεργείται στην Κρήτη και σιγά σιγά η καλλιέργειά του περνάει και στην ηπειρωτική χώρα. Επίσης καλλιεργούμε πλέον κινόα σε αρκετές χιλιάδες στρέμματα. Και ίσως να μην αντέχει πλέον το δικό μας βαμβάκι στην Ελλάδα με βάση τις κλιματικές συνθήκες που φέρνει η κλιματική κρίση, αλλά θα μπορούσαμε να καλλιεργήσουμε ποικιλίες αιγυπτιακού βαμβακιού», περιγράφει.

Η έλλειψη νερού περιορίζει τις ποτιστικές καλλιέργειες τα τελευταία χρόνια, όπως καλαμπόκι και σιτάρι, και αυτό μπορεί να επηρεάσει τη διατροφική ασφάλεια τη χώρας μας, προσθέτει ο κ. Μπιλάλης. «Οι μεγάλοι καύσωνες μειώνουν τις αποδόσεις και αυτό φέρνει σοβαρά προβλήματα στη διαθεσιμότητα των προϊόντων και άρα και στις τιμές», συμπληρώνει.

Κεντρικός σχεδιασμός

Ο καθηγητής επισημαίνει ότι για να προσαρμοσθούμε αλλά και να αντιμετωπίσουμε τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται χρειάζεται να υπάρξει ένας κεντρικός σχεδιασμός για τις καλλιέργειες της επόμενης ημέρας στην Ελλάδα. «Ισως μάλιστα είναι ακριβώς η στιγμή να κάνουμε κάτι τέτοιο –αφού δεν έγινε δύο δεκαετίες νωρίτερα, όπως θα έπρεπε–, εφόσον τώρα συζητούνται οι αλλαγές στην ΚΑΠ (Κοινή Αγροτική Πολιτική) που θα ισχύσουν από το 2028-2035. Ο κόσμος θα συνεχίσει να καλλιεργεί, αλλά όχι τις ίδιες καλλιέργειες ή όχι τις ίδιες ποικιλίες», καταλήγει ο κ. Μπιλάλης.

Βαμβάκι καλλιεργείται στη Βουλγαρία, όταν τη δεκαετία του ’70 δεν «ανέβαινε» πάνω από τη Λάρισα, ενώ το αβοκάντο μετά την Κρήτη «φθάνει» και στην ηπειρωτική χώρα, επισημαίνει ο καθηγητής Γεωργίας Δημήτρης Μπιλάλης.

Τάνια Γεωργιοπούλου, Καθημερινή

Οι δασμοί ανησυχούν τους οινοπαραγωγούς

Tue, 15 Jul 2025 05:54:02 GMT

Την έντονη ανησυχία τους εκφράζουν οι οινοπαραγωγικές εταιρείες της ΕΕ σχετικά με τον ενδεχόμενο αποκλεισμό του κρασιού από την υπό διαπραγμάτευση εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ. Ο Ευρωπαϊκός Φορέας Οινοπαραγωγής (CEEV), στον οποίο συμμετέχει ως ιδρυτικό μέλος και ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου (ΣΕΟ), πληροφορήθηκε ότι το κρασί ενδέχεται να μη συμπεριληφθεί στον κατάλογο των «ευαίσθητων προϊόντων» της εμπορικής πρότασης της ΕΕ. «Είμαστε βαθιά ανήσυχοι για τον πιθανό αποκλεισμό του κρασιού από τον κατάλογο των ευαίσθητων προϊόντων που περιλαμβάνονται στο πακέτο συμφωνίας», δήλωσε ο Στέλλιος Μπουτάρης, Πρόεδρος του ΣΕΟ. «Ο ευρωπαϊκός αμπελοοινικός τομέας διανύει ήδη μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο και η οριστική καθιέρωση ενός δασμού ad valorem θα επιδεινώσει αυτή την κρίση και θα βλάψει χιλιάδες οινοποιεία και αμπελουργούς σε όλη την ΕΕ και φυσικά στην Ελλάδα. Ως εκ τούτου, καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι το κρασί θα παραμείνει αναπόσπαστο μέρος του πακέτου διαπραγμάτευσης με την κυβέρνηση των ΗΠΑ».

Κομβική η αγορά των ΗΠΑ για τις ελληνικές εξαγωγές, προειδοποιεί ο Σύνδεσμος

Οι ΗΠΑ την κυριότερη αγορά εξαγωγών για τα κρασιά της ΕΕ, απορροφώντας το 27% της συνολικής αξίας των ευρωπαϊκών εξαγωγών κρασιού και το 21% του όγκου. Ειδικά για την Ελλάδα, οι ΗΠΑ συνιστούν τη δεύτερη σημαντικότερη αγορά, με το 19% της αξίας των εξαγωγών να κατευθύνεται εκεί, καθιστώντας τη συγκεκριμένη αγορά κομβική για τη βιωσιμότητα του ελληνικού οινοπαραγωγικού τομέα και των αγροτικών περιοχών που αυτός στηρίζει. Η ζημία στις ευρωπαϊκές εξαγωγές κρασιού λόγω του δασμού εισαγωγής 10% που επέβαλαν οι ΗΠΑ τον Απρίλιο του περασμένου έτους, εκτιμάται ότι ανέρχεται στο 12%. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΣΕΟ, σε περίπτωση αύξησης του δασμού στο 17% - 20% - και δεδομένης της υποτίμησης του δολαρίου κατά 15% σε σχέση με το ευρώ - η συνολική ζημία για τον ευρωπαϊκό κλάδο ενδέχεται να φτάσει έως και το 30%.

Ο ΣΕΟ υπογραμμίζει ότι η αποτίμηση των εμπορικών σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ στον τομέα του οίνου δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε αριθμούς εξαγωγών. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί και το ευρύτερο οικονομικό όφελος που αποκομίζουν οι ΗΠΑ από την κατανάλωση ευρωπαϊκών και ειδικά ελληνικών κρασιών. «Λόγω του three-tier system που ισχύει στη διανομή αλκοόλ στις ΗΠΑ, δηλαδή του διαχωρισμού μεταξύ παραγωγού/εισαγωγέα, διανομέα και λιανοπωλητή, εκτιμάται ότι για κάθε 1,00 δολάριο που παράγεται από την εξαγωγή ευρωπαϊκού κρασιού, τα αμερικανικά δίκτυα διανομής και ο τομέας Ho.Re.Ca. αποκομίζουν έσοδα 4,50 δολαρίων. Το ευρωπαϊκό κρασί αξίας 4,88 δισ. ευρώ που εξήχθη στις ΗΠΑ το 2024, εκτιμάται ότι απέφερε συνολικά έσοδα 22 δισ. δολαρίων στην αμερικανική αγορά», πρόσθεσε ο κ. Μπουτάρης. Στην ανακοίνωσή του, ο ΣΕΟ επισημαίνει ότι το κρασί συνιστά μια σχέση win-win που πρέπει να προστατευθεί, όχι να υπονομευθεί. Παράλληλα, ζητεί το κρασί να αντιμετωπίζεται ως στρατηγικό πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις και όχι ως ευάλωτο διαπραγματευτικό χαρτί. Τόσο οι ευρωπαϊκοί όσο και οι αμερικανικοί οινοπαραγωγικοί φορείς αντιτίθενται σταθερά στην επιβολή δασμών στον οινικό τομέα.

O Daniel, οι δηλώσεις ΟΣΔΕ, και οι ψευτοκαλλιεργητές ντομάτας

Fri, 11 Jul 2025 10:48:00 GMT

Όσο και να θέλουμε να προσπεράσουμε τη δύσοσμη ιστορία του ΟΠΕΚΕΠΕ η επικαιρότητα δεν μας αφήνει. Το γεγονός ότι προ των Αυτοδιοικητικών εκλογών το σύστημα υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ άνοιξε αιφνιδίως για λίγους μυημένους αγρότες, παραμένει πρωτόγνωρο (και κολάσιμο) αλλά έχει την εξήγησή του. Εκείνοι που το γνώριζαν άλλαξαν ψευδώς τις καλλιεργητικές τους δηλώσεις για να πάρουν μεγαλύτερες επιδοτήσεις. Στη Θεσσαλία λέγεται ότι ήταν αρκετοί. Είχε ήδη ανακοινωθεί μια τεράστια αποζημίωση για τα χωράφια που καταστράφηκαν από τις πλημμύρες και είχαν φυτεμένη ντομάτα. Όσοι ήταν στο κόλπο δήλωσαν εκ των υστέρων ντοματοκαλλιεργητές. Παρα ήταν εύκολο, δεν χρειαζόταν καν να το αποδείξουν. Όταν θα πήγαινε ο ΕΛΓΑ για έλεγχο η απάντηση ήταν απλή: «δεν έμεινε τίποτα από το χωράφι μας, το παρέσυρε ο Ντάνιελ…». Αυτή ήταν η κομπίνα και το χρήμα έρευσε άφθονο. Ορθώς ο Κουρέτας ζητάει να μπει εισαγγελέας …

Κώστας Τόλης (Εφ. ΚΟΣΜΟΣ, από τη στήλη kampos Land)

Οι Λαρισαίοι μελετητές, ο ΟΠΕΚΕΠΕ, και τα βοσκοτόπια στα βουνά του Γράμμου

Wed, 02 Jul 2025 06:00:08 GMT

Κληρονόμοι αγροτεμαχίων στην κοινότητα Γράμμου του Δήμου Νεστορίου Καστοριάς, από μακαρίτη συγγενή τους, εμφανίζονται οικογένειες Λαρισαίων και Τρικαλινών που δικάζονται αυτό το διάστημα στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών. Μόνο που τα αναφερόμενα αγροτεμάχια δεν περιλαμβάνονταν στο Ε9 του θανόντος, ο οποίος είχε αποβιώσει το 2016.

Το 2022 ήταν η εποχή που είχε γίνει η ανάρτηση των νέων δασικών χαρτών σε όλη τη χώρα και είχε ξεκινήσει η διαδικασία των αντιρρήσεων. Τέσσερις συγγενείς του Λαρισαίου Ηλία Καλφούντζου (γεωπόνος – μελετητής) προσήλθαν στο δασαρχείο Καστοριάς, μεταξύ αυτών και η Ε.Κ., διεκδικώντας δασικές εκτάσεις ως ιδιωτικά βοσκοτόπια που εμφάνισαν ότι τους είχε κληροδοτήσει συγγενής τους. Αιτιολογούσαν δε τη διεκδίκηση στην ακριτική περιοχή του Γράμμου αλλά και κοντά στον Γάβρο και στις κοινότητες Κωσταραζίου και Αμπελοκήπων, στα βουνά της Καστοριάς, με το σκεπτικό ότι «είμαστε οικογένειες Σαρακατσαναίων κτηνοτρόφων οι οποίοι μετακινούμαστε κάθε έτος Μάιο ως Οκτώβριο στις λεγόμενες θερινές βοσκές».
Όπως αναφέρει η Μυρτώ Μπούτση (εφ. Documento) σημείωναν ακόμη ότι «υπάρχουν ένορκες μαρτυρίες για τη χρήση των εκτάσεων αυτών ως βοσκοτόπων μέχρι και τη δεκαετία του 2000 και σ’ όλα αυτά τα χρόνια ουδέποτε μας ενόχλησε η δασική υπηρεσία». Οι επιτροπές που εξέτασαν συνολικά έξι αντιρρήσεις που αφορούσαν διεκδικούμενους βοσκοτόπους σε δασικές εκτάσεις απέρριψαν όλα τα αιτήματα. Οι αποφάσεις βρίσκονται αναρτημένες στη Διαύγεια.
Σύμφωνα με τη δικογραφία της σχετικής υπόθεσης, οι φερόμενοι ιδιοκτήτες, με έδρα στη Λάρισα και στα Τρίκαλα, εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες των εκτάσεων αυτών από το 2019 και το 2020, τις οποίες ενοικίαζαν αντί χαμηλού τιμήματος σε άλλα μέλη της οικογένειας Καλφούντζου και της οικογένειας Χλύκα, προκειμένου οι τελευταίοι να λαμβάνουν τις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Κατηγορούμενοι είναι και οι ίδιοι οι πρώην συνεργάτες Ηλίας Καλφούντζος και Νίκος Χλύκας (Λαρισαίος, δασολόγος – μελετητής). Ως νομικοί εκπρόσωποι δύο Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), που διαχειρίζονταν τα αιτήματα για τις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, σε Λάρισα και Τρίκαλα, κατηγορούνται ότι διευκόλυναν τη διαδικασία. Το σχήμα φέρεται να ήταν εναλλασσόμενο, δηλαδή σε άλλες περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες των προαναφερόμενων (δήθεν) βοσκοτόπων στην Καστοριά εμφανίζονταν ως ενοικιαστές σε άλλα αγροτεμάχια.
Στη δίκη, η μια κατηγορούμενη είπε ότι τότε δεν υπήρχαν δασικοί χάρτες και είδε την έκταση στο Google (παρ’ όλα αυτά δεν της έκανε εντύπωση το σημείο που βρισκόταν). Δήλωσε ακόμη πως δεν πρόσεξε ότι το μισθωτήριο για 1.000 στρ. ήταν μόνο 10 ευρώ.
Με εντολή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας τα συγκεκριμένα πρόσωπα εξετάζονται από τη Δικαιοσύνη για συμμετοχή σε «οικογενειακή» κομπίνα που στοίχισε σχεδόν 180.000 ευρώ σε επιδοτήσεις

Πώς το δάσος έγινε ελαιώνας

Σύμφωνα με τη δικογραφία, για τις διεκδικούμενες (από το δασαρχείο) εκτάσεις στον Γράμμο μέλος της οικογένειας Χλύκα που εμφανιζόταν ως ενοικιαστής έλαβε επιδότηση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ για «λοιπά σιτηρά» (δηλαδή βρώμη κ.ά.), «ελαιώνες», «αγρανάπαυση» και «βοσκοτόπους». Σε άλλες περιπτώσεις, οι εμφανιζόμενοι ενοικιαστές παρουσίαζαν στον ΟΠΕΚΕΠΕ τις εκτάσεις μόνο ως βοσκοτόπους. Συνολικά για την υπόθεση εκδικάζονται επτά άτομα (συμπεριλαβανομένων των ιδιοκτητών των ΚΥΔ), που κατηγορούνται ότι υφάρπαξαν από ευρωπαϊκές επιδοτήσεις που δεν δικαιούνταν συνολικά περί τις 180.000 ευρώ.
Στο δασαρχείο πάλι εκείνες τις χρονιές, το 2022 και 2023, οπότε και βρισκόταν σε εξέλιξη η διαδικασία των αντιρρήσεων, οι τέσσερις φερόμενοι ιδιοκτήτες των εκτάσεων εμφανίζονταν ως «μετακινούμενοι Σαρακατσαναίοι κτηνοτρόφοι». Τα αρχεία από το δασαρχείο εντάχθηκαν στη δικογραφία της συγκεκριμένης υπόθεσης καθώς, στο πλαίσιο ελέγχων που έγιναν στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ζητήθηκε από το δασαρχείο να απαντήσει σε ερώτημα του οργανισμού αν πράγματι υπάρχουν ιδιωτικές εκτάσεις στους τρεις πρώην δήμους. Το δασαρχείο απάντησε αρνητικά για τις εκτάσεις για τις οποίες ρωτήθηκε, εκτός από 1.692 τετραγωνικά μέτρα, που ήταν πράγματι αγροτικές εκτάσεις. Οι έλεγχοι ήρθαν στα χέρια της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που διερευνά τη διασπάθιση ευρωπαϊκών πόρων μέσω των επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Στο πλαίσιο του ρεπορτάζ, αναφέρει η εφημερίδα, εντοπίσαμε στον χάρτη στίγματα από τις περιοχές που διεκδικούσαν ως δασικές τα μέλη της οικογένειας Καλφούντζου. Κάποιες βρίσκονται νότια της λίμνης της Καστοριάς, κοντά στις κοινότητες Κωσταραζίου και Αμπελοκήπων, και άλλες βορειότερα, κοντά στο Δενδροχώρι και το Καστράκι. Τόσο οι τελευταίες όσο και η διεκδίκηση στον Γράμμο είναι ακριτικές και ειδικά η τελευταία βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τα ελληνοαλβανικά σύνορα.

Κώστας Τόλης, kosmoslarissa.gr (με πληροφορίες από Μυρτώ Μπούτση, εφ. Documento)
*φωτό Eurokinissi

Η έρευνα σκόνταψε σε δύο υπουργούς

Fri, 20 Jun 2025 05:01:00 GMT

Ισχυρούς πολιτικούς κλυδωνισμούς, σημειώνουν ΤΑ ΝΕΑ (Μίνα Μουστάκα), μόλις μία ημέρα μετά την απόφαση της Βουλής για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής που θα ερευνήσει για παράβαση καθήκοντος τον πρώην υπουργό Κώστα Αχ. Καραμανλή, προκαλεί η διαβίβαση του φακέλου στη Βουλή από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για δύο πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, τους Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, αναφορικά με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και το «πακέτο» των επιδοτήσεων με ευρωπαϊκά κονδύλια.

Το κλιμάκιο των ελλήνων εντεταλμένων ευρωπαίων εισαγγελέων «σκόνταψε» στους δύο πρώην υπουργούς και αμελλητί, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα, διαβιβάζουν τη δικογραφία – μέσω της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου – στη Βουλή, τα μέλη της οποίας έχουν την αποκλειστική αρμοδιότητα να ερευνήσουν τυχόν ποινικές ευθύνες πολιτικών προσώπων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ευρωπαίοι εισαγγελείς στο διαβιβαστικό τους προς τη Βουλή αναφέρονται στους δύο πρώην υπουργούς, ωστόσο δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο σε επόμενο στάδιο ο κύκλος των ελεγχόμενων πολιτικών προσώπων να διευρυνθεί και να μπουν στο κάδρο και άλλα πολιτικά πρόσωπα που εμπίπτουν στον νόμο περί ευθύνης υπουργών.

Η νέα δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, που βάζει φωτιά στο πολιτικό σκηνικό, συμπίπτει χρονικά μετά την επιβολή προστίμου ύψους 392 εκατ. ευρώ, που καλείται να πληρώσει η Ελλάδα λόγω κακής διαχείρισης των κοινοτικών επιδοτήσεων από το 2016 μέχρι το 2023, από τον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ).

Σύμφωνα με νομικές πηγές μάλιστα όταν η δικογραφία φτάσει στη Βουλή, το αργότερο μέσα την επόμενη εβδομάδα, θα πρέπει να κινηθούν οι σχετικές διαδικασίες άμεσα. Κι αυτό γιατί σε περίπτωση που κλείσει η Βουλή, όπως γράφει η εφημερίδα, εξαντλείται το κοινοβουλευτικό μέρος του άρθρου 86 εντός της παρούσας και τρέχουσας δεύτερης συνόδου, και είναι ορατός ο κίνδυνος ενδεχόμενης παραγραφής των ερευνώμενων αδικημάτων με επικρατέστερο αυτό της απιστίας.

Τι απαντούν οι δύο

Οι δύο πρώην υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης που αναφέρονται στη δικογραφία που απέστειλε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ τόνισαν σε δηλώσεις τους πως δεν έχουν τίποτα να κρύψουν:

«Επειδή γνωρίζω πολύ καλά τι έχω πράξει ως υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, δεν χρειάζεται να περιμένω να μάθω τι διαλαμβάνει η ως άνω δικογραφία.

Ουδεμία αξιόποινη πράξη έχω διαπράξει κατά την ενάσκηση των καθηκόντων μου» ανέφερε σε ανάρτησή του ο Μάκης Βορίδης, ενώ ο Λευτέρης Αυγενάκης τόνισε πως άσκησε τα καθήκοντά του «με διαφάνεια και ευσυνειδησία. Η Δικαιοσύνη κάνει ανεπηρέαστα τη δουλειά της. Ολοι είμαστε ίσοι απέναντι στον νόμο».

Λ.Ε. thessaliaeconomy.gr

Πρώτο πρόστιμο 392 εκ. από Ε.Ε. για τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Tue, 17 Jun 2025 05:34:01 GMT

Πρόστιµο ύψους 392 εκατ. ευρώ θα πληρώσει η Ελλάδα λόγω κακής διαχείρισης των κοινοτικών επιδοτήσεων από το 2016 µέχρι το 2023, κυρίως λόγω ανεπαρκών ελέγχων από τον ελληνικό οργανισµό διαχείρισης των ευρωπαϊκών κονδυλίων, τον γνωστό πλέον ΟΠΕΚΕΠΕ (Οργανισµό Πληρωµών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισµού και Εγγυήσεων). Σύμφωνα με την Καθημερινή (Τάνια Γεωργιοπούλου), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επιβάλει οριζόντια διόρθωση στο ποσό των επιδοτήσεων που θα λάβει η Ελλάδα τα επόµενα χρόνια, ύψους 5%, δεδοµένου ότι θεωρεί ότι το πρόβληµα είναι συστηµικό και ότι δεν υπάρχει σωστή εποπτεία και λειτουργία του µοντέλου διαχείρισης των επιδοτήσεων στην Ελλάδα, εδώ και πολλά χρόνια. Μάλιστα το ποσό της οριζόντιας διόρθωσης αυξάνεται σε 10% ως πρόστιµο για ενισχύσεις που δόθηκαν το 2018, το 2019 και το 2020 για τη στήριξη γεωργών νεαρής ηλικίας.

Ωστόσο, τα µεγαλύτερα ποσά καταλογισµών, 79 εκατ. και 76 εκατ., αφορούν στρεµµατικές ενισχύσεις το 2021 και το 2022 αντίστοιχα. Στην περίπτωση του προστίµου των 392 εκατ. ευρώ το πιθανότερο είναι για την πληρωµή του να επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισµός εφόσον δεν υπάρχουν συγκεκριµένοι αγρότες που να έχουν παρανοµήσει· άλλωστε δεν έχουν πραγµατοποιηθεί και έλεγχοι. Σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει να περικοπούν οι επιδοτήσεις των αγροτών οριζόντια κατά 5%, κάτι που βέβαια είναι άδικο και θα φέρει και µεγάλο πολιτικό κόστος.

Το πιθανότερο είναι ότι θα επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισµός εφόσον δεν υπάρχουν συγκεκριµένοι αγρότες που να έχουν παρανοµήσει· άλλωστε δεν έχουν πραγµατοποιηθεί έλεγχοι.

Η Ελλάδα την επόµενη χρονιά αναµενόταν να εισπράξει από την Ε.Ε. µέσω των άµεσων ενισχύσεων ποσό ύψους περίπου 1,9 δισ. ευρώ. Οµως, όπως φαίνεται το 1/4 αυτού του ποσού, συγκεκριµένα 392.195.733 ευρώ, θα περικοπεί λόγω του προστίµου για πληρωµές που δεν έγιναν µε βάση τα ενωσιακά κριτήρια και τη νοµοθεσία ή επειδή δεν ελέγχθηκαν οι δικαιούχοι σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα. Μάλιστα, όπως αναφέρουν στελέχη του αγροτικού χώρου, τα συγκεκριµένα πρόστιµα είναι η αρχή, καθώς αναµένονται και άλλοι καταλογισµοί. Ηδη το δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχει απορρίψει τον περασµένο Μάρτιο προσφυγή της Ελλάδας που αφορούσε προηγούµενη απόφαση καταλογισµών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υποχρεώνοντας µάλιστα την Ελλάδα να καταβάλει τα δικαστικά έξοδα.

Λ.Ε. kosmoslarissa.gr (με πληροφορίες από Καθημερινή)

Έρχεται σοδειά ρεκόρ για το θεσσαλικό σιτάρι

Tue, 03 Jun 2025 05:10:07 GMT

Σε επίπεδα κάτω από τα 25 λεπτά το κιλό διαμορφώνονται προς το παρόν οι τιμές στην εγχώρια αγορά για το σκληρό σιτάρι δύο εβδομάδες πριν ξεκινήσουν τα αλώνια στον κάμπο, ωστόσο στις τάξεις των συνεταιρισμών (ΘεσΓη, Νίκαια, Πλατύκαμπος , Ενιπέας, Βόλος κλπ) επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία για ανοδικές τάσεις από τον Ιούλιο βασιζόμενοι στο γεγονός ότι η σοδειά στη γειτονική Τουρκία θα είναι μειωμένη, σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις ,αφού ο καιρός στη γειτονική χώρα δεν κύλησε ομαλά.

Αντίθετα στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στο θεσσαλικό κάμπο οι καιρικές συνθήκες ευνόησαν εξαιρετικά την εξέλιξη της καλλιέργειας, οι ανοιξιάτικες βροχές ήρθαν την κατάλληλη στιγμή και όλοι κάνουν λόγο για παραγωγές ρεκόρ. Και συνήθως όταν η ποσότητα είναι καλή αυτή συνοδεύεται και από καλή ποιότητα αλλά αυτό μένει να διαπιστωθεί με τα πρώτα αλώνια. Στο κριθάρι ξεκίνησαν οι αλωνισμοί και αναμένεται να κορυφωθούν αυτή την εβδομάδα και οι πρώτες πληροφορίες κάνουν λόγο για παραγωγές πάνω από 500 κιλά το στρέμμα στην περιοχή Νίκαιας, Πλατυκάμπου. Οι τιμές ωστόσο κυμαίνονται στα 17 με 18 λεπτά το κιλό, ενώ για τα βυνοποιήσιμα με συμβόλαια για τη ζυθοποιία στα 21 με 23 λεπτά το κιλό.

Πως διαμορφώνεται η τιμή των σιτηρών

Για το σκληρό σιτάρι χρησιμοποιούμε τις τιμές Fob (επί πλοίω), όπως προκύπτουν από το κλείσιμο της Πέμπτης στο Χρηματιστήριο Σιτηρών της Μπολόνια. Τα κλεισίματα είναι εβδομαδιαία και η μονάδα μέτρησης είναι σε ευρώ ανά τόνο.

Λόγω της κοντινής απόστασης της ιταλικής αγοράς και της περιορισμένης διασποράς των ζωνών παραγωγής σκληρού σιταριού ανά την υφήλιο (Καναδάς, Γαλλία, Ιταλία και Ελλάδα), μπορούμε να προσεγγίσουμε την τιμή παραγωγού με βάση τη χρηματιστηριακή τιμή στη Μπολόνια. Κι αυτό μόνο αν εκτιμήσουμε σωστά το κέρδος του εμπόρου και το κόστος των μεταφορικών πάντα με πλοίο, καθώς και από το χωράφι στο λιμάνι όπου θα φορτωθεί το προϊόν.

Σαφώς, η εικόνα των τιμών αποτυπώνει την τρέχουσα ζήτηση από την πλευρά των μεσιτών και εμπόρων, αλλά τις περισσότερες φορές δεν μπορεί να «προβλέψει» κάποιος τη μελλοντική πορεία.

Το σκληρό σιτάρι διαπραγματεύεται με διαφορετικές τιμές στο χρηματιστήριο ανάλογα με την ποιότητά του (κυρίως την υγρασία). Στο συγκεκριμένο διάγραμμα χρησιμοποιούμε την ανώτερη ποιότητα, που είναι το «Fino» με τα εξής χαρακτηριστικά:

Ειδικό βάρος 79/80 κιλά/εκατόλιτρο
Υαλώδη 30/35%
Υγρασία έως 6%
Πρωτεΐνη έως 12,5%
Υπάρχουν άλλες δύο ποιότητες, η «Buono» και η «Mercantile».

Η πηγή για τα στοιχεία του κλεισίματος, κάθε εβδομάδα, είναι το Χρηματιστήριο Σιτηρών της Μπολόνια (www.agerborsamerci.it).

thessaliatv.gr

Στασιμότητα στις εξαγωγές εσπεριδοειδών

Mon, 31 Mar 2025 05:33:34 GMT

Την προηγούμενη εβδομάδα καταγράφηκαν ζημιές σε παραγωγικές περιοχές της Θεσσαλίας και αλλού, κυρίως σε καλοκαιρινά φρούτα, όπως βερίκοκα και ροδάκινα, λόγω παγετού και έντονων θερμοκρασιακών διακυμάνσεων. Αναμένονται τα αποτελέσματα της εκτίμησης των ζημιών, ενώ παράλληλα, στις εξαγωγές εσπεριδοειδών παρατηρείται στασιμότητα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες του ΥΠΑΑΤ που επεξεργάστηκε η Incofruit Hellas, oι εξαγωγές πορτοκαλιών ανήλθαν σε 254.155 τόνους (+8,5% σε σχέση με τους 234.321 τόνους), ενώ των μανταρινιών σε 151.413 τόνους (+13,7% έναντι 133.167 τόνων την περίοδο 2023/24). Οι εξαγωγές μήλων ανήλθαν σε 45.084 τόνους από 1/9/2024 έως 28/3/2025 (+59,1% σε σχέση με 28.336 τόνους πέρυσι), ενώ καταγράφηκαν εισαγωγές 3.700 τόνων από Πολωνία, Β. Μακεδονία και Ισπανία. Στις φράουλες, οι εξαγωγές εκτιμώνται σε 33.100 τόνους (+0,4%). Οι εξαγωγές αγγουριών ανήλθαν σε 60.037 τόνους (+5,6%), ενώ των τοματών σε 16.200 τόνους (+30%), με κύριες αγορές τη Βουλγαρία, Αλβανία και Ρουμανία. Οι εξαγωγές ακτινιδίων από 1/9/2024 έως 28/3/2025 έφτασαν τους 196.055 τόνους, σημειώνοντας αύξηση 6,6%.

Ανησυχία για το βουλγαρικό Σχέδιο Νόμου

Στη Βουλγαρία εξετάζεται νομοσχέδιο που απαιτεί τουλάχιστον το 50% των προϊόντων στα καταστήματα να είναι βουλγαρικής προέλευσης, με στόχο τη μείωση των τιμών κατά 20%. Το μέτρο αυτό έρχεται σε αντίθεση με την αρχή της ελεύθερης διακίνησης αγαθών στην ΕΕ, και αναμένονται αντιδράσεις από την ελληνική κυβέρνηση, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει τις ελληνικές εξαγωγές.

Foodreporter

Προβλήματα από την ξηρασία στη θεσσαλική ρίγανη

Tue, 18 Mar 2025 06:04:00 GMT

Σε αναστάτωση βρίσκονται οι παραγωγοί ρίγανης και αρωματικών φυτών σε Λάρισα και Μαγνησία, καθώς τα φυτά που φυτεύτηκαν από το 2021 έως το 2023 έχουν «νεκρώσει». Αιτία αυτής της κατάστασης είναι η ξηρασία που επικράτησε τα προηγούμενα χρόνια, μην αφήνοντας τα φυτά να ανθίσουν και να παράγουν.

Όπως επισημαίνουν σε σχετική ανακοίνωσή τους ο Συνεταιρισμός Αγροτών Θεσσαλίας ΘΕΣγη, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Κιλελέρ και ο Γεωργικός Συνεταιρισμός Χάλκης “Η ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ” "στους Νομούς Λάρισας και Μαγνησίας, τα τελευταία χρόνια, οι παραγωγοί επένδυσαν και στήριξαν την καλλιέργεια της ρίγανης, με τα συνολικά στρέμματα να ξεπερνάνε σήμερα τα 25.000.

Πρόκειται για μια πολυετή, ξερική καλλιέργεια που δεν απαιτεί μεγάλες εισροές και παρουσιάζει μεγάλη εδαφική προσαρμοστικότητα. Η ρίγανη έχει κύκλο ζωής τουλάχιστον 6 έτη, αποτελεί προϊόν με μεγάλη προστιθέμενη αξία και έχει έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό.

Κάθε χρόνο, το 1ο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου, καθώς αρχίζει να ανεβαίνει η θερμοκρασία, τα φυτά της ρίγανης βγαίνουν από το λήθαργο. Το τελευταίο διάστημα, οι καλλιεργητές- παραγωγοί ρίγανης διαπιστώνουν ότι σε καλλιέργειες που φυτεύτηκαν από το έτος 2021 έως το 2023 τα φυτά έχουν «νεκρώσει». Αντίθετα, καλλιέργειες που φυτεύτηκαν από τον Οκτώβριο του 2024 και μετά αναπτύσσονται φυσιολογικά και δεν παρουσιάζουν κανένα απολύτως πρόβλημα.

Το πρόβλημα στις καλλιέργειες που φυτεύτηκαν έως το 2023 οφείλεται αποκλειστικά στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες (έντονη ξηρασία) που επικράτησαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024, κυρίως στο διάστημα από Ιούνιο μέχρι Νοέμβριο. Οι παραγωγοί της περιοχής βρίσκονται σε μεγάλη αναστάτωση καθώς βρίσκονται αντιμέτωποι με:

Την απώλεια εισοδήματος των παραγωγών για τη χρονιά που διανύουμε
Την καταστροφή φυτικού κεφαλαίου
Την απώλεια εισοδήματος των επόμενων ετών, ανάλογα με το έτος φύτευσης κάθε αγροτεμαχίου

Το φαινόμενο αυτό έχει προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία, όχι μόνο στους παραγωγούς και τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς των παραπάνω περιοχών, αλλά και στις τοπικές βιομηχανίες, καθώς ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα στην εμπορία του προϊόντος.

Εξαιτίας όλων των παραπάνω ζητάμε την άμεση παρέμβαση σας ώστε: α) να γίνουν αναγγελίες της ζημιάς από τους Δήμους, β) να προβεί ο ΕΛΓΑ σε αυτοψία για τη διαπίστωση του μεγέθους του προβλήματος και γ) να αποζημιωθούν οι παραγωγοί που επλήγησαν.

Αναμένουμε τη θετική ανταπόκριση σας στο αίτημά μας, καθώς σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των παραγωγών η ζημιά αναμένεται να είναι μεγάλη."

kosmolarissa.gr

Politico: Οι απάτες με τις αγροτικές επιδοτήσεις

Wed, 12 Feb 2025 07:06:59 GMT

Αναλυτικό ρεπορτάζ για τα όσα συμβαίνουν στον ΟΠΕΚΕΠΕ δημοσιεύει το ευρωπαίκό περιοδικό Politico με τίτλο «Το μεγάλο σχέδιο για να εξαπατηθεί η Ε.Ε.».

Το εκτενές άρθρο αναφέρεται αναλυτικά στην ιστορία του ΟΠΕΚΕΠΕ και στα όσα συνέβαιναν για καιρό στην Ελλάδα λέγοντας ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) διώκει δεκάδες υποθέσεις, στις οποίες Έλληνες πολίτες έλαβαν αγροτικά κονδύλια της ΕΕ από το 2017 για βοσκοτόπους που δεν κατείχαν ή δεν είχαν μισθώσει ή για αγροτικές εργασίες που δεν έκαναν ποτέ, στερώντας από τους αγρότες τα χρήματα που δικαιούνταν.

Το Politico αναφέρει πως ο τρόπος με τον οποίο δημιουργήθηκε το σχέδιο βρίσκεται υπό διερεύνηση, καθώς και η πιθανή εμπλοκή των κρατικών αρχών και σχολιάζει ότι όσοι συμπεριφέρθηκαν με δόλιο τρόπο, έχουν ήδη προσαχθεί στο δικαστήριο, αλλά κανείς δεν έχει κατηγορηθεί. Αντίθετα, κάθε φορά που οι αρχές της υπηρεσίας προσπαθούσαν να αναλάβουν δράση για την εξάρθρωση της απάτης, αναγκάζονταν να απομακρυνθούν από τον τότε υπουργό Γεωργίας.

Το δημοσίευμα χαρακτηρίζει τα όσα συνέβαιναν στον ΟΠΕΚΕΠΕ μια από τις μεγαλύτερες απάτες στον τομέα της γεωργίας των τελευταίων ετών, καθώς τα υπεξαιρεθέντα κεφάλαια θα μπορούσαν να ανέλθουν στα 45 εκατ. ευρώ ετησίως. Τα όσα συνέβαιναν στον οργανισμό ήρθαν στο φως πριν ξεκινήσει η ΕΕ τις συζητήσεις φέτος για τον καθορισμό ενός νέου μεσοπρόθεσμου προϋπολογισμού από το 2028 έως το 2034. Το ελληνικό σκάνδαλο είναι βέβαιο ότι θα δώσει νέα πυρομαχικά στους επικριτές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, γνωστής ως ΚΑΠ, η οποία αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο του επταετούς προϋπολογισμού, ύψους 1,3 τρισ. ευρώ της ΕΕ, σχολιάζει το άρθρο.

Από τις πρώτες που αντιλήφθηκαν τις παρατυπίες ήταν η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, κυρία Παρασκευή Τυχεροπούλου. Οι ανώτεροί της απάντησαν παραγκωνίζοντάς την -αποκλείοντάς την από τις βάσεις δεδομένων του φορέα και κλείνοντάς την έξω από το γραφείο της. Έκτοτε έχει προσκληθεί από την EPPO να συνδράμει στις έρευνές της και να παρέχει συμβουλές σε τεχνικά και νομικά ζητήματα.

«Η μεθοδολογία της Τυχεροπούλου οδήγησε στην αποκάλυψη ενός εκτεταμένου κυκλώματος το οποίο, μέσω ψευδών δηλώσεων ιδιοκτησίας, λάμβανε παράνομα κοινοτική βοήθεια μέσω του εθνικού αποθέματος», δήλωσε στο POLITICO ο δικηγόρος της, Αντώνης Βαγιανός.

«Υπήρξε μια συντονισμένη προσπάθεια απαξίωσης της… με την έναρξη πειθαρχικών διαδικασιών εναντίον της και την παράνομη και εκδικητική απομάκρυνσή της από τη θέση της προϊσταμένης του Τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου «για λόγους ανικανότητας», πρόσθεσε.

Οπως αναφέρει το περιοδικό, ο ΟΠΕΚΕΠΕ άλλαξε διοίκηση έξι φορές τα τελευταία πέντε χρόνια. Όσοι προσπάθησαν να καθαρίσουν το χάος απομακρύνθηκαν γρήγορα.

Οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς, των οποίων η αποστολή είναι να παρακολουθούν την κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ, ερευνούν το σύστημα ελληνικών βοσκοτόπων από το 2021 και εξετάζουν περίπου 70 υποθέσεις, σύμφωνα με αρκετούς αξιωματούχους. Μία έχει ήδη εκδικαστεί στο ελληνικό δικαστήριο, με τους κατηγορούμενους να καταδικάζονται σε ποινές φυλάκισης. Δύο ακόμη θα δικαστούν στις 19 Φεβρουαρίου.

Η ανατομία της απάτης

Τα κονδύλια της ΕΕ για τη στήριξη αγροτών και κτηνοτρόφων στην Ελλάδα τα διαχειρίζεται ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Από το 2005, ο οργανισμός είναι η μόνη Αρχή της χώρας που επιβλέπει την εκταμίευση των επιδοτήσεων στο πλαίσιο της ΚΑΠ.

Ο οργανισμός, που εποπτεύεται από το υπουργείο Γεωργίας, καταβάλλει 3 δισ. ευρώ ετησίως σε 900.000 δικαιούχους, συμπεριλαμβανομένων αγροτών, αγροτικών συνεταιρισμών και εξαγωγικών επιχειρήσεων.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε μετά τις αλλαγές στη νομοθεσία της ΕΕ το 2017, που άνοιξαν περισσότερες εκτάσεις για βοσκή στην περιοχή της Μεσογείου. Ο ευρύτερος ορισμός, για τον οποίο η Ελλάδα είχε ασκήσει πιέσεις, περιλάμβανε όχι μόνο λιβάδια αλλά και θαμνώδεις εκτάσεις και δασώδεις βοσκότοπους.

Ως αποτέλεσμα, η επιλέξιμη περιοχή στην Ελλάδα σχεδόν διπλασιάστηκε — και μαζί της η ευκαιρία για διάπραξη απάτης.

Τα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι τεχνικές εταιρείες που συνεργάζονται μαζί τους ήταν οι πρώτοι που απέκτησαν πρόσβαση στα νέα αρχεία γης. Αμέσως μετά, άρχισαν να έρχονται αιτήσεις από άτομα που υποτίθεται ότι ήταν ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές βοσκοτόπων, αλλά που ζούσαν σε εντελώς διαφορετικά μέρη της χώρας από τα αγροτεμάχια για τα οποία υπέβαλαν αξιώσεις, σύμφωνα με αρκετούς αξιωματούχους που εργάστηκαν στον οργανισμό και υπέβαλαν καταγγελίες και έγγραφα εσωτερικού ελέγχου που είδε το Politico.

Οι ενάγοντες δήλωναν ιδιοκτησία γης χωρίς δικαιολογητικά, όπως τα συμβόλαια αγοράς και πώλησης. Αντ' αυτού, εισήγαγαν απλώς έναν αριθμό σε μια φόρμα αίτησης. Σύμφωνα με οδηγία του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι ελεγκτές του δεν ήταν υποχρεωμένοι να ελέγχουν συμβάσεις ή τίτλους ιδιοκτησίας ή να συγκρίνουν δηλώσεις με προηγούμενα έτη.

Ορισμένες εκτάσεις δηλώθηκαν ως ιδιοκτησία ενός δικαιούχου για έναν χρόνο και στη συνέχεια ενός άλλου το επόμενο έτος. Το ίδιο κομμάτι γης δεν διεκδικήθηκε ποτέ δύο φορές, υποδεικνύοντας ότι κάποιος με συνολική πρόσβαση στα αρχεία ενορχηστρώνει το σχέδιο, σύμφωνα με αρκετούς αξιωματούχους που συμμετείχαν στην έρευνα που μίλησαν στο Politico.

«Αυτό το σχέδιο δεν θα μπορούσε να έχει δημιουργηθεί χωρίς κάποιος στην οργάνωση να σας πει ποια κομμάτια γης είναι διαθέσιμα σε όλη τη χώρα και να ενορχηστρώσει ότι δεν θα υπάρξει "διπλή κράτηση" στους φερόμενους ιδιοκτήτες της γης», δήλωσε στο Politico πρώην στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ.

«Στοιχεία συνενοχής»

Σημερινοί και πρώην αξιωματούχοι περιγράφουν ένα σχέδιο που λειτουργούσε σε τρία επίπεδα: Ο ΟΠΕΚΕΠΕ έδωσε πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τους διαθέσιμους βοσκότοπους στους τεχνικούς συμβούλους του. Οι αξιωματούχοι της απάτης έκλεισαν το μάτι σε ακατάλληλες αιτήσεις ή εξέδωσαν εγκυκλίους που βοηθούσαν τους δράστες να αποφύγουν την έρευνα. ενώ οι διευθυντές της υπηρεσίας που προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν το σχέδιο αναγκάστηκαν να φύγουν.

«Αυτό δεν θα ήταν δυνατό χωρίς τον συντονισμό κάποιου που έχει πρόσβαση στον χάρτη με τις διαθέσιμες εκτάσεις και τα όσα έχουν ήδη δηλωθεί», είπε ένας αξιωματούχος του υπουργείου Γεωργίας.

Οι περισσότερες από τις πλαστές αιτήσεις κατατέθηκαν από την Κρήτη, η οποία έλαβε τα δύο τρίτα των συνολικών αγροτικών επιδοτήσεων της Ελλάδας από την ΕΕ το 2020, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σε συμβόλαια και νομικά έγγραφα που είδε το Politico, άτομα από το ελληνικό νησί ισχυρίζονται ότι κατέχουν γη αλλού -από τη Βόρεια Ελλάδα μέχρι την Πελοπόννησο και τα νησιά.

«Υπάρχουν τόσοι πολλοί αγρότες από την Κρήτη που δηλώνουν γη σε όλη την Ελλάδα, καμία από τις αιτήσεις δεν πέφτει στην ίδια περιοχή και κανείς δεν δηλώνει το ίδιο κομμάτι γης», πρόσθεσε ο αξιωματούχος του υπουργείου Γεωργίας.

Οι αιτούντες έλαβαν κεφάλαια για γη εκτός Ελλάδας σε 34 περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας που διεκδίκησε οικόπεδο στη γειτονική Βόρεια Μακεδονία, που δεν βρίσκεται καν στην ΕΕ, αποκάλυψε η ελληνική ερευνητική ιστοσελίδα «Inside Story» .

«Τους εντοπίσαμε το 2021 και τους ζητήσαμε να επιστρέψουν τα χρήματα», είπε ένας πρώην στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος δεν θέλησε να κατονομαστεί λόγω της ευαισθησίας του θέματος. «Αλλά το πρόβλημα στην περιοχή ήταν πολύ ευρύτερο».

Το 2019, δύο ιδιώτες από το Ρέθυμνο της Κρήτης υπέβαλαν αίτηση για επιδότηση μισθωμένης γης στο νησί της Τζιάς για χρήση ως βοσκότοπο. Η αίτησή τους περιελάμβανε συμβόλαια ενοικίασης τα οποία ονομάτιζαν άλλους δύο κατοίκους του Ρεθύμνου ως ιδιοκτήτες. Έλαβαν περίπου 73.000 ευρώ από κονδύλια της ΕΕ. Την επόμενη χρονιά, δύο άλλοι Ρεθυμνιώτες παραγωγοί μίσθωσαν την ίδια έκταση στην Τζιά και σε συμβόλαια που υποβλήθηκαν στον ΟΠΕΚΕΠΕ, η γη φαινόταν να έχει νέους ιδιοκτήτες.

«Οι υποτιθέμενοι ιδιοκτήτες των ίδιων τεμαχίων στην Τζιά άλλαζαν τη γη σαν τα πουκάμισα», αναφέρει έκθεση που κατέθεσε στους εισαγγελείς Ρεθύμνου ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ Γρηγόριος Βάρρας. «Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις συνενοχής».

Το δικαστήριο καταδίκασε τους απατεώνες του Ρεθύμνου τον Οκτώβριο σε ποινές φυλάκισης από 12 έως 24 μήνες -οι πρώτες μεγάλες καταδίκες για το πλαστό σύστημα βοσκής. Η υπόθεση υποστηρίχθηκε και από στοιχεία που υποβλήθηκαν από την EPPO και στην ακρόαση συμμετείχε Ευρωπαίος εισαγγελέας.

Το Politico αναφέρεται σε άλλη μια υπόθεση που εκδικάζεται στις 19 Φεβρουαρίου, όταν ένας άνδρας από την Κρήτη ισχυρίστηκε ότι ήταν ιδιοκτήτης βοσκοτόπων στον Γράμμο, στη βορειοδυτική Ελλάδα. Ο ιδιώτης, πρώην υπεργολάβος του υπουργείου Γεωργίας, κατηγορείται μαζί με μέλη της οικογένειάς του ότι έλαβε χιλιάδες ευρώ αφού ισχυρίστηκε ότι ενοικίαζε 450 στρέμματα σε ορεινό έδαφος κοντά στα αλβανικά σύνορα. Το άτομο επέστρεψε την «αχρεωστήτως» καταβληθείσα επιδότηση, ελπίζοντας να γλιτώσει την τιμωρία. Ωστόσο, αυτός και άλλα πέντε μέλη της οικογένειάς του αντιμετωπίζουν κατηγορίες σε βαθμό κακουργήματος. Οι δικηγόροι των υπόπτων αρνήθηκαν να σχολιάσουν.

«Απολύθηκες»

Τα ηγετικά στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ που προσπάθησαν να εξαλείψουν το σχέδιο παραμερίστηκαν από διαδοχικούς υπουργούς Γεωργίας. Ο πρώτος επικεφαλής της υπηρεσίας που αφαιρέθηκε ήταν ο Γρηγόριος Βάρρας, επί του οποίου οι αποκλίσεις ήρθαν στο φως το 2020.

Στο πλαίσιο των επιτόπιων ελέγχων εκείνο το έτος, η Τυχεροπούλου, η ελεγκτής που εκδιώχθηκε αργότερα από τη θέση της και υποβιβάστηκε, συνέκρινε δηλώσεις για τα ίδια κομμάτια γης σε διαφορετικά έτη. «Αυτή η μεθοδολογία ελέγχου οδήγησε στην αποκάλυψη ενός εκτεταμένου σχεδίου, το οποίο, μέσω ψευδών δηλώσεων ιδιοκτησίας, λάμβανε παράνομα βοήθεια από την ΕΕ», δήλωσε ο Βαγιανός, δικηγόρος της.

Ο Βάρρας αποφάσισε το 2020 να μπλοκάρει 3.500 ΑΦΜ που συνδέονται με ύποπτες αιτήσεις προκειμένου να τις ελέγξει σωστά. Τρεις υποθέσεις στάλθηκαν στους Έλληνες εισαγγελείς. Η EPPO δραστηριοποιήθηκε αργότερα σε αυτή την έρευνα.

Στη συνέχεια, τον Νοέμβριο του 2020, ο τότε υπουργός Γεωργίας Μάκης Βορίδης ζήτησε την παραίτηση του Βάρρα και η έρευνα πάγωσε. Τρία στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ δήλωσαν ότι ο Βάρρας αναγκάστηκε να αποχωρήσει λόγω της έρευνας, όπως ανέφεραν τότε και ελληνικά ΜΜΕ.

Ο Βορίδης το αρνείται. «Ποτέ δεν είπα τίποτα στον Βάρρα για την έρευνα, ούτε θα μπορούσα να το κάνω, καθώς δεν είχα την εξουσία να το κάνω», είπε στο Politico. «Αυτό ασκείται αποκλειστικά από τον πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ».

Το Politico αναφέρεται και στις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη ο οποίος στις 24 Ιανουαρίου, είπε στο κοινοβούλιο «δεν έχω τίποτα να κρύψω», λέγοντας ότι δεν μπορεί να σχολιάσει λεπτομερώς καθώς οι έρευνες συνεχίζονται.

Το 2021, παρά την αποτελεσματικότητα της μεθοδολογίας Τυχεροπούλου, ο ΟΠΕΚΕΠΕ έδωσε εντολή στους ελεγκτές του να περιορίσουν τους ελέγχους τους σε ένα μόνο έτος και είπε ότι δεν χρειάζεται να ελέγξουν τους τίτλους ιδιοκτησίας.

«Αυτές οι οδηγίες δημιούργησαν την εντύπωση… ότι υπήρχαν αξιωματούχοι εντός της υπηρεσίας που ήταν διατεθειμένοι να παράσχουν μια ομπρέλα προστασίας και κάλυψης για προγράμματα κατάχρησης κονδυλίων της ΕΕ», είπε ο δικηγόρος της κυρίας Τυχεροπούλου.

Το 2023, ένας άλλος πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Ευάγγελος Σημανδράκος, μπλόκαρε 6.000 ΑΦΜ που ήταν ύποπτοι για ανακριβείς δηλώσεις. Ο Σημανδράκος δέχθηκε σύντομα επίθεση από τον τότε υπουργό Γεωργίας Λευτέρη Αυγενάκη, ο οποίος εκπροσωπεί μια εκλογική περιφέρεια στην Κρήτη.

Ο Αυγενάκης ζήτησε την παραίτησή του, καταγγέλλοντας προβλήματα με τις πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ο Σημανδράκος στην αρχή αρνήθηκε, ισχυριζόμενος ότι η πίεση οφειλόταν στη συνεχιζόμενη έρευνα. Τελικά υπέβαλε την παραίτησή του και αντικαταστάθηκε από τον αναπληρωτή του Κυριάκο Μπαμπασίδη.

Ο Αυγενάκης δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.

Διορθωτικά μέτρα

Με τα στοιχεία που έρχονταισ την επιφάνεια για την απάτη να πληθαίνουν, η Ελλάδα δέχεται πιέσεις από τις Βρυξέλλες για εκκαθάριση. Ωστόσο, η παρεμπόδιση από το υπουργείο Γεωργίας συνεχίζεται, σχολιάζει το Politico.

Τον Μάρτιο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στην Ελλάδα πρόστιμο 283 εκατ. ευρώ για κακοδιαχείριση στον ΟΠΕΚΕΠΕ σχετικά με πληρωμές βοήθειας της ΕΕ που έγιναν το 2020, το 2021 και το 2022.

Στη συνέχεια, η Επιτροπή έθεσε τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε δοκιμαστική περίοδο για 12 μήνες, επικαλούμενη μια σειρά από ελλείψεις και καθυστερήσεις στη διανομή των κεφαλαίων. «Η έλλειψη επαρκών, αποτελεσματικών και άμεσων διορθωτικών μέτρων μπορεί να οδηγήσει στην ανάκληση της διαπίστευσης του ΟΠΕΚΕΠΕ», αναφέρει η Επιτροπή σε επικριτική επιστολή της προς τις ελληνικές αρχές.

Στις 11 Σεπτεμβρίου, ο σημερινός υπουργός Γεωργίας της Ελλάδας, Κωνσταντίνος Τσιάρας, έθεσε τον ΟΠΕΚΕΠΕ υπό την εποπτεία του υπουργείου του και συμφώνησε σε ένα σχέδιο δράσης με το τμήμα Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον καθαρισμό του οργανισμού.

Το τελευταίο κεφάλαιο του δράματος εκτυλίχθηκε μετά την καταδίκη της 4ης Οκτωβρίου των Κρητικών που εμπλέκονται στις αξιώσεις της Τζιάς. Στις 14 Οκτωβρίου, ο επικεφαλής του ΟΠΕΚΕΠΕ κ. Μπαμπασίδης απομάκρυνε αιφνιδιαστικά την Τυχεροπούλου, την επικεφαλής ελεγκτή που είχε αποκαλύψει πρώτη το σχέδιο, «για λόγους ανικανότητας».

Η κυρία Τυχεροπούλου, εργαζόμενη στον ΟΠΕΚΕΠΕ επί 22 χρόνια, έχασε την πρόσβαση στα αρχεία της και σφραγίστηκε η πόρτα του γραφείου της. Η ίδια έχει κινηθεί νομικά για να κερδίσει την αποκατάσταση και να ακυρώσει τις αποφάσεις που ελήφθησαν εναντίον της.

Αρκετοί Έλληνες και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν στο Politico ότι η EPPO ζήτησε έκτοτε την απόσπαση της Τυχεροπούλου στο γραφείο της στην Αθήνα ως εμπειρογνώμονας.

«Λαμβάνοντας υπόψη την εξαιρετική τεχνογνωσία της κυρίας Τυχεροπούλου, στόχος αυτής της απόσπασης είναι να υποστηρίξει τις έρευνες της EPPO για απάτες που επηρεάζουν ιδιαίτερα τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις», δήλωσε αξιωματούχος της EPPO.

Κληθείς να σχολιάσει την απομάκρυνση της κυρίας Τυχεροπούλου, ο κ. Μπαμπασίδης είπε ότι δεν του επιτρέπεται να συζητήσει μεμονωμένα θέματα προσωπικού.

Ο κ. Τσιάρας, ο υπουργός Γεωργίας, δεν έχει ακόμη υπογράψει τη μεταβίβαση, παρόλο που έχει εγκριθεί από το υπουργείο Δικαιοσύνης. Αρνήθηκε να σχολιάσει την κατάσταση της μεταγραφής της Τυχεροπούλου.

Ο κ. Τσιάρας συναντήθηκε με στελέχη της ΕΡΡΟ στα τέλη Νοεμβρίου και ενώ δεν έγιναν γνωστές λεπτομέρειες της συνάντησης, στη συνέχεια ζήτησε την παραίτηση του αρχηγού του ΟΠΕΚΕΠΕ κ. Μπαμπασίδη. Η EPPO επιβεβαίωσε τη συνάντηση με τον Τσιάρα, χωρίς να αποκαλύψει τι συζητήθηκε.

«Η εντολή μου προς τη νέα διοίκηση είναι να προχωρήσει στην εφαρμογή του σχεδίου δράσης το συντομότερο δυνατό. Αυτός ο στόχος είναι το μεγάλο μας στοίχημα», είπε ο Τσιάρας στο Politico.

Κληθείς για σχόλιο, ο κ. Μπαμπασίδης είπε ότι οι υπουργοί είχαν τη διακριτική ευχέρεια να διορίσουν προσωπικό σε φορείς υπό την εποπτεία τους και να ζητήσουν την απόλυσή τους. Πρόσθεσε ότι η διοίκησή του «σηματοδοτήθηκε από δίκαιες, διαφανείς και έγκαιρες διαδικασίες πληρωμής» και ότι πληρωμές 2,8 δισ. ευρώ το 2024 είχαν πραγματοποιηθεί μετά από ενδελεχείς εσωτερικούς ελέγχους. Είπε επίσης ότι έχει λάβει μέτρα για την αποπληρωμή των εκκρεμών χρεών και έχει δημιουργήσει μια δημόσια πλατφόρμα για τη διαχείριση καταγγελιών για απάτη.

Στέλεχος του υπουργείου Γεωργίας δήλωσε: «Οι δυσλειτουργίες και τα προβλήματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι καινούργιες. Δεν αγγίζουν τη σημερινή πολιτική ηγεσία του υπουργείου -ούτε καν τη σημερινή κυβέρνηση. Τα προβλήματα πάνε πιο πίσω και όσο περισσότερο τα αφήνει κανείς τόσο μεγαλύτερα γίνονται».

«Το πιθανότερο είναι ότι περισσότερες υποθέσεις θα οδηγηθούν στα δικαστήρια. Η σαφής εντολή του υπουργού Τσιάρα είναι να διενεργείται πλήρης, ενδελεχής και σε βάθος διερεύνηση κάθε καταγγελίας», είπε επίσης ο αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι δεν θα ήταν σκόπιμο να σχολιαστούν υποθέσεις ενώπιον των δικαστηρίων.

Ο κ. Τσιάρας διόρισε τον Νικόλαο Σαλάτα, πρώην δικαστή, στα τέλη Ιανουαρίου ως νέο πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ -κάνοντάς τον τον έκτο επικεφαλής του φορέα μέσα σε πέντε χρόνια.

«Τι σχέση έχει ένας συνταξιούχος δικαστής με αγροτικά θέματα;», ρώτησε στη Βουλή την προηγούμενη εβδομάδα ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης. «Ή χρησιμοποιείτε έναν συνταξιούχο δικαστή επειδή το κριτήριο για την επιλογή του σχετίζεται με την τακτοποίηση των αποδεικτικών στοιχείων που ήδη ερευνούν οι ευρωπαϊκές αρχές;».

Οι Έλληνες εισαγγελείς αρνήθηκαν να σχολιάσουν το δημοσίευμα του Politico.

skai.gr